Mehmet Gıyasettin Karaca, Cumhuriyet dönemi Türk siyasi hayatına ve hukuk dünyasına önemli katkılar sağlamış önemli bir devlet adamıdır. Erzurum’un tarihi ilçesi Hınıs’ta 1927 yılında dünyaya gelen Karaca, yaşamđ boyunca ülkesine hem adalet mekanizmasında hem de milli iradenin tecelli ettiği yüce meclis çatısı altında hizmet etmiştir. Abdurrahman Bey ile Gevri Hanđm’ın evladı olan Karaca, aldğğı hukuk eğitiminin ardđndan yurdun dört bir yanını gezmiştir. Bu süreçte edindiği tecrübe, onu güçlü bir yasa koyucu yapmıştır. O, Erzurum halkınđn büyük güvenini kazanmıştır.
Hukukla Başlayan Hizmet Yolculuğu
İlk ve ortaöğrenimini doğup büyüdığü Hınıs ilçesinde başarıyla tamamlayan Gıyaseddin Karaca, yükseköğrenim için başkente yönelmiştir. Burada Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden başarıyla mezun olmuştur. Mesleki yaşamđna adliyelerde başlayan Karaca, stajının ardđndan Türkiye’nin farklđ bölgelerinde on yıl boyunca hâkimlik yapmıştır. Bu görevler sayesinde ülkeyi yakından tanımıştır. Zorlu şartlarda adalet dağıtmak, onun vizyonunu derinleştirmiştir.
Kariyerinde hızla yükselen başarılı hukukçu, idari düzeyde çeşitli yönetimsel sorumluluklar da üstlenmiştir. Bu kapsamda üstlendiği başlıca görevler şunlardır:
- Ankara Kadastro Teşkilatı Başkanlığı
- Banaz ve Tercan Cumhuriyet Savcılığı
- Karaballı, Çayırlı, Oltu ve Çayıralan Ceza Hâkimliği
- Türk Millî Ahlakını Koruma Derneği Kuruculuğu ve Genel Başkanlığı
O, toplumsal değerlerin korunmasđ hususunda da oldukça hassastır. Bu amaçla kurulan derneğin başkanlğğınđ da yürüten deneyimli hukukçu, ayrıca üç çocuklu evli bir aile babasıdır.
Parlamentodaki Erzurum Temsilcisi
Gıyaseddin Karaca, hukuk alanındaki derin birikimini ülke yönetimine yansıtmak amacıyla 1961 yılında aktif siyasete adım atmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adayđ olarak memleketi Erzurum’dan seçimlere girmiştir. Sandıktan büyük bir başarıyla çıkarak TBMM’nin XII. Dönem milletvekili olarak parlamento koltuğuna oturmuştur. Bu dönemde Erzurum halkınđn meclisteki güçlü sesi olmuştur. 15 Ekim 1961 ile 10 Ekim 1965 tarihleri arasđnda yasama çalışmalarında son derece aktif roller üstlenmiştir.
Halk nezdindeki yüksek popülerliği sayesinde Karaca, takip eden seçimlerde de başarı grafiğini kesintisiz sürdürmeyi başarmıştır. 10 Ekim 1965, 12 Ekim 1969 ve 14 Ekim 1973 genel seçimlerinde de aynı şekilde CHP Erzurum Milletvekili seçilmiştir. Böylece aralıksız dört dönem boyunca parlamentodaki yerini korumuştur. Karaca, bu uzun yasama faaliyeti boyunca Erzurum’un kalkınmasđ adına birçok kanun teklifine ve çalışmaya öncülük etmiştir.
Devlet Bakanlığı ve Parti Değişikliği
Parlamentodaki tecrübesi Karaca’yđ yürütme organında da üst düzey sorumluluklara taşımıştır. Türk siyasetinin önemli liderlerinden Süleyman Demirel tarafđndan 31 Mart 1975 tarihinde kurulan 39. Hükumet’te (IV. Demirel Hükumeti) kendisine Devlet Bakanı görevi tevdi edilmiştir. Karaca, bakanlğğı üstlendiği bu dönemde kabinenin en yapıcı ve etkili üyelerinden biri olmayđ başarmıştır.
Siyasi hayatında önemli bir yön değişikliği yaşayan tecrübeli siyasetçi, 5 Haziran 1977 genel seçimlerinde bu kez Adalet Partisi (AP) listelerinden yarışa katılır. Seçimlerin ardđndan Erzurum Milletvekili olarak yeniden meclise girmeye hak kazanmıştır. Böylece farklđ siyasi geleneklerde de halkın sarsılmaz güvenine mazhar olduğunu açıkça kanıtlamıştır.
Darbe Sonrasđ Yaşam ve Siyasi Anılar
Türkiye tarihinin en sancılı dönemlerinden biri olan 12 Eylül 1980 askeri darbesi, Karaca’nđn da aktif parlamento yaşamđna zorunlu bir ara vermesine neden olmuştur. Darbenin ardđndan siyaset arenasđnđn kapanmasđyla birlikte, asıl mesleği olan avukatlğğa geri dönmüştür. Yaşamđnđn sonraki evresinde de serbest avukatlğğa devam eden Gıyaseddin Karaca, vatandaşlarđn hak arama mücadelelerine katkı sağlamıştır.
Türk demokrasisinin en çalkantđlđ süreçlerine bizzat tanıklık eden Gıyaseddin Karaca’nđn hatıralarđ, yakın siyasi tarihimize ışık tutacak niteliktedir. Bu değerli birikim, 2012 yılında gazeteci yazar İrem Barutçu tarafđndan kaleme alınarak kitaplaştırılmıştır. Barutçu’nun editörlüğüyle basđlan "Darbeden Darbeye-Gıyaseddin Karaca Siyasi Anılar" adlđ bu eser, Türkiye’nin geçtiği zorlu virajlarđ ilk ağızdan aktarmaktadır. Kitap, yakın döneme dair kritik anekdotlar barındırmaktadır.