Türk sanat dünyasının öncü isimlerinden ressam ve heykeltıraş Gencay Kasapçı, 9 Mart 1933 tarihinde Ankara’da dünyaya geldi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya’da filizlenen ve savaşın getirdiği yıkıcı, karamsar havayı dağıtmak, daha olumlu ve umut dolu bir iklim oluşturmak felsefesiyle başlayan Zero sanat hareketinin Türkiye’deki ilk ve tek temsilcisi Gencay Kasapçı’dır. Sanatçı bu akımla özgün çizgiyi yakaladı. Sanat eğitimi ile arkeoloji birikimini birleştirerek kendine has bir estetik dil yaratan Kasapçı, 29 Kasım 2017’de Mersin’de hayata gözlerini yumdu. Cumhuriyet dönemi Türk sanatının bu kıymetli ismi, yenilikçi çizgisiyle modern Türk resim ve heykel sanatının gelişiminde aktif rol oynadı.
Çocukluk Yılları ve Sanatla Erken Tanışma
Babasının Bulgaristan göçmeni bir kimya öğretmeni olan Vicdani Ataseven, annesinin ise İstanbullu Şaziment Ataseven olduğu ailede doğan Gencay Kasapçı’nın çocukluk dönemi, babasının mesleki görevleri nedeniyle farklı şehirlerde şekillendi. Hayatının ilk yıllarında, 1936 ile 1939 seneleri arasında Balıkesir’de yaşayan aile, daha sonra babasının tayiniyle İstanbul’un tarihi semti Üsküdar’a bağlı Kuzguncuk’a yerleşti. Sanatçının resme olan büyük ilgisi henüz üç yaşındayken başlamıştı. Kuzguncuk Marko Paşa İlkokulu’nu 1944 yılında tamamlayan Kasapçı, eğitim hayatını Üsküdar Fıstık Ağacı Ortaokulu’nda sürdürdü. Ortaokul son sınıfta okuduğu dönemde resim öğretmeni, onun bu yeteneğini fark ederek Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi bünyesinde Türkiye genelinde düzenlenen kapsamlı bir sergiye resmini gönderdi. Bu eser, ülke çapından katılan çok sayıda çalışma arasından sıyrılarak ilk yirmi öğrencinin eseri arasına seçilme başarısı gösterdi. Bu erken dönem başarısı, onun sanat yolundaki kararlılığını pekiştirdi.
Akademi Yılları ve Arkeolojik Birikim
İstanbul Kız Lisesi’nden 1950 senesinde mezun olan Kasapçı, yükseköğrenimini gerçekleştirmek üzere İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ne adım attı. 1954’te Akademiden üstün başarıyla mezun oldu. Sanata olan tutkusu ve farklı disiplinlere duyduğu merak, onu mezuniyetinin ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ne yönlendirdi. Burada bir yıl süresince klasik arkeoloji eğitimi alan genç sanatçı, tarihin ve antik formların zenginliğini kendi sanat anlayışına dahil etti. Kasapçı, profesyonel sanat hayatının ilk kişisel sergisini ise 1957 yılında Ankara’da faaliyet gösteren Sanat Sevenler Derneği’nde sanatseverlerin beğenisine sundu. Bu ilk sergi, genç ressamın sanat çevrelerince yakından tanınmasına zemin hazırladı.
İtalya Dönemi ve Uluslararası Başarılar
1959 yılında İtalyan Hükümeti’nin sağladığı burs imkanıyla Floransa’ya gitme fırsatı bulan sanatçı, Floransa Akademisi çatısı altında çalışmalarına devam etti. Burada ünlü İtalyan Profesör Collacichi ile yakın temasta bulunarak fresk ve mozaik alanlarında derinlemesine araştırmalar ve pratik çalışmalar yürüttü. 1960 ile 1965 yılları arasındaki beş yıllık dönemde ise Roma kentinde yaşamını sürdürdü ve sanatını icra edebilmek için kendi atölyesini hayata geçirdi. Roma’da yayınevleriyle de ortak projeler yaptı. Arnoldo Mondadori Yayınevi ve Vallecchi Yayınevi için çeşitli hikayeleri resimleyerek illüstrasyon yeteneğini sergiledi. Bu kapsamda, yazar Gianna Manzini’nin Barka d’Noe isimli edebi yapıtının kapak tasarımını da büyük bir titizlikle hazırladı. Roma’da geçirdiği bu verimli dönemde, yurt dışındaki ilk kişisel sergisini açarak eserlerini uluslararası sanat camiasının beğenisine sundu. İtalya’nın farklı kültür ve sanat merkezleri olan Cenova, Gubbio, Roma, Venedik ve Milano gibi şehirlerdeki seçkin galerilerde sergiler düzenleyen Kasapçı, bu süreçte pek çok prestijli davet ve teklif aldı. Avrupa’da gelişen avangart Zero hareketinin felsefesini eserlerine taşıyarak Türkiye sanat tarihine adını altın harflerle yazdırdı.