Gencay Gürün, 1932 yılında İstanbul’un tarihi semti Üsküdar’da dünyaya geldi. Nişantaşı'nda büyüyen ünlü tiyatro insanı, diplomatlık kariyerinin ardından sanat dünyasına yön verdi. Gürün; hukuk ve uluslararası ilişkiler eğitimi alarak başladığı profesyonel yolculuğunu, tiyatro sahnelerinde zirveye taşıdı. Sanatçı, güçlü vizyonu sayesinde hem devlet kurumlarında hem de kurucusu olduğu özel tiyatroda önemli başarılara imza atarken, bu benzersiz deneyim onun tiyatro yöneticiliğindeki entelektüel duruşunu derinden besledi.
Diplomasiden Tiyatro Kulislerine Uzanan Yıllar
Eğitim hayatına Sainte-Pulchérie Fransız Kız Ortaokulu'nda başlayan Gencay Gürün, ardından Notre Dame de Sion Lisesi’nden mezun oldu. Yükseköğrenimini Ankara Hukuk Fakültesi'nde tamamladıktan sonra eğitimine İngiltere'de devam etti. London School of Economics’te uluslararası ilişkiler ve diplomasi alanlarında lisansüstü derecesini aldı. Dışişleri Bakanlığı’nın sınavını kazanarak diplomat unvanıyla göreve başladı. Siyaset Planlama Dairesi ile Ekonomik İlişkiler Dairesi Ortak Pazar Şubesi bünyesinde önemli çalışmalar yürüttü. Kariyerindeki bu başarılı süreç, Paris Konsolosluğu görevine atanmasıyla devam etti. 1967 yılında Bükreş Büyükelçisi Kamuran Gürün ile evlenen Gürün, diplomatlık mesleğini geride bıraktı. Eşinin görevi dolayısıyla uzun yıllar yurt dışında ikamet etti. Bu kapsamda 1972 yılında Atina’da büyükelçi eşi olarak bulundu. Farklı ülkelerdeki zengin kültürleri yerinde gözlemleme fırsatı bulan Gürün, bu birikimi sanatına başarıyla aktardı.
Eşinin 1976 yılında Ankara’ya tayin edilmesinin ardından Türkiye’ye dönen Gürün, sanat dünyasına ilk adımını attı. 1979 yılı itibarıyla Devlet Tiyatrosu bünyesinde genel sekreterlik ve baş dramaturgluk görevlerini üstlendi. Burada beş yıl boyunca özveriyle çalıştıktan sonra, 1984'te İstanbul Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği makamına getirildi. On yıllık başarılı bir yönetim sürecinin ardından, 1994 yılında bu görevinden emekliye ayrıldı. Şehir Tiyatroları'nda gerçekleştirdiği köklü reformlar, kurumun sanatsal kalitesini ve izleyici kitlesini önemli ölçüde artırdı.
Tiyatro İstanbul ve Sahne Başarıları
Emeklilik günlerinde de tiyatrodan kopmayan Gürün, 1995 yılında kendi özel girişimi olan Tiyatro İstanbul’u kurdu. Kurucusu olduğu bu özel tiyatronun genel sanat yönetmenliğini üstlenen Gürün; Cüneyt Türel, Haluk Kurtoğlu ve Tomris Oğuzalp gibi dev isimlerin yanı sıra 17 yetenekli oyuncunun daha rol aldığı Cecil Philip Taylor imzalı Nereye Kadar oyunuyla perdelerini açtı. Aynı sene Bernard Slade’in dünyaca ünlü Seneye Bugün adlı iddialı yapımını tiyatroseverlerle buluşturdu. İki insanın çeyrek asırlık ilişkisini dünya tarihindeki değişimlerle harmanlayan bu oyunda Nurseli İdiz ve Can Gürzap rol üstlendi. Bu değerli yapımlarla adından söz ettiren tiyatro topluluğu, Gencay Gürün’ün sanat yönetmenliğinde faaliyetlerini başarıyla sürdürmektedir. Topluluk, kurulduğu günden bu yana Türk tiyatro tarihine geçen pek çok başarılı gösteriye ev sahipliği yapmıştır.
Siyaset Hayatı, Ödülleri ve Kültürel Mirası
Sanat dünyasındaki başarılarının yanı sıra siyasi kulvarlarda da sorumluluk üstlenen Gürün, 8 Ocak 1996 genel seçimlerinde Doğru Yol Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilerek meclise girmiş ve tarihi 28 Şubat sürecinde partisinden istifa etmiştir. Gürün, o dönem DYP’den ayrılan 37 milletvekilinin arasında yer alıyordu. Aynı zamanda Basın Konseyi Yüksek Kurul üyeliği görevinde bulunan Gürün, tiyatro çevirileri alanında da çok sayıda eser üretti. Yaptığı nitelikli çevirilerle çeşitli saygın ödüllere layık görüldü. 1967 yılında hayatını birleştirdiği değerli eşi Kamuran Gürün’ü ise 20 Temmuz 2004 tarihinde kaybetti.
Kariyeri boyunca pek çok prestijli ödüle layık görülen Gencay Gürün'ün kazandığı bazı önemli ödüller ve unvanlar şunlardır:
- Fransa Hükümeti Sanat ve Edebiyat Şövalyesi (Chevalier des Arts et des Lettres) nişanı
- Boğaziçi Üniversitesi Fahri Doktora unvanı
- 2010 - 14. Afife Tiyatro Ödülleri Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü
- Çıkmaz Sokak Çocukları oyunuyla Avni Dilligil En İyi Yönetmen Ödülü
- Türk Kadınlar Birliği tarafından Yılın Kadını ödülü