.jpg?width=640)
Meksika'nın kobalt mavisi duvarlarıyla ünlü Coyoacan bölgesinde 1907 yılında dünyaya gelen ve gerçek adı Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón olan efsanevi sanatçı, otoportreleriyle modern resim sanatının en özgün isimlerinden biri haline gelmiştir. Sürrealist akımla ilişkilendirilen resimleri, aslında hayatın acı ve çıplak gerçeklerini çarpıcı biçimde yansıtır. Genç yaşta geçirdiği feci trafik kazası, genç kadının tüm yaşamını ve sanat anlayışını kökten değiştirdi. Yaşadığı dayanılmaz fiziksel acılarla baş edebilmek amacıyla yatağına kurulan düzenekle resim yapmaya başladı. Otoportreleriyle dünya çapında ün kazanan Kahlo, yaşarken takdir edilen nadir sanatçılar arasına girdi. Ünlü ressam Diego Rivera ile yaşadığı fırtınalı aşk ise onun hem en büyük mutluluğu hem de en derin yarası oldu. 13 Temmuz 1954'te hayata gözlerini yuman Kahlo, arkasında unutulmaz yapıtlar bıraktı.
Mavi Ev'den Tıp Okuluna Uzanan Gençlik Yılları
Başarılı sanatçı, fotoğrafçı Wilhelm Kahlo ile Matilde Calderon Gonzales çiftinin üçüncü kızıydı. Çocukluğu, kobalt mavisi dış duvarları nedeniyle Mavi Ev olarak bilinen konutta geçti. Doğumunun hemen ardından annesinin hastalanması, onun çocukluk yıllarının gidişatını önemli ölçüde şekillendirdi. Doğumunun hemen ardından annesinin aniden hastalanması neticesinde kendisini beslemesi için tutulan Kızılderili sütanneyi, yıllar sonra tuvale aktaracağı ve Meksikalı kimliğinin mistik bir beden bulmuş hali olan meşhur tablosunda büyük bir saygıyla ölümsüzleştirmiştir. Frida'nın babasıyla olan ilişkisi her zaman sevgi doluydu. Altı yaşında geçirdiği çocuk felci, sağ bacağında kalıcı bir incelmeye yol açtı. Okul arkadaşlarının kendisine 'Tahta Bacak Frida' lakabını takması, genç kızın iç dünyasında derin yaralar açıyordu. Yaşadığı fiziksel zorluklara rağmen tıp eğitimi almaya karar verdi. Meksika'nın en saygın okullarından olan Ulusal Hazırlık Okulu'nun tıp bölümüne kabul edilen ilk kız öğrencilerden biri oldu. Prestijli okul ortamında edebiyat, sanat ve felsefeyle tanışarak entelektüel vizyonunu son derece genişletmeyi başardı. Okulda kurduğu dostluklar arasında şu önemli isimler öne çıkıyordu:
- Alejandro Gomez Arias
- Jose Gomez Robleda
- Alfonso Villa
Hayatını Değiştiren Kaza ve Tuvalle Gelen İyileşme
Tarihler 17 Eylül 1925'i gösterdiğinde sıradan bir gün, korkunç bir trajediyle son buldu. Okuldan eve dönerken bindiği otobüsün bir tramvayla çarpışması, genç kızın bedeninde neredeyse ölümcül hasarlar bıraktı. Kalın bir çelik çubuk karnından girip leğen kemiğinden çıkmıştı. Kaza neticesinde genç kızın omurgası üç yerinden kırılırken, sağ bacağı ve leğen kemiği de ağır darbeler aldı. Geçirdiği bu feci kazanın ardından omurgasında üç nokta kırığı oluşan ve sağ bacağı on bir yerden ezilen genç kızın yaşayacağına kimse ihtimal vermezken, o azimle direnerek otuz iki kez ameliyat masasına yatmıştır. Kızının yatağa bağımlı olduğu bu sancılı süreçte babası, onun rahatça zaman geçirebileceği özel bir karyola imal etti. Annesi ise kendisini görebilmesi için tavana büyük bir ayna yerleştirdi. Yatağında kendi yansımasıyla baş başa kalan Frida, yaşadığı dehşeti tuvale aktarmaya başladı. Resim onun için en büyük motivasyon kaynağı haline geldi. Zamanla iyileşip yürümeye başlayan sanatçı, politik çevrelerle ve sosyalist gruplarla yakın ilişkiler kurdu.
Diego Rivera ile Fırtınalı Bir Aşk ve Uluslararası Başarı
Kendi resim tekniğini ilerletirken, dönemin meşhur Meksikalı duvar sanatçısı Diego Rivera ile tanışma fırsatı yakaladı. Bu tanışma kısa sürede büyük bir aşka dönüştü ve çift 21 Ağustos 1929'da dünya evine girdi. Diego Rivera ile 21 Ağustos 1929'da gerçekleştirdiği evliliği ailesi tarafından 'bir fil ile beyaz güvercinin birleşmesi' olarak nitelendirilse de bu sıra dışı ve çalkantılı birliktelik, onun sanatına en büyük ilhamı veren unsur olmuştur. Eşinin sadakatsizlikleri ve kazadan kalan bedensel hasarlar nedeniyle gerçekleştirdiği hamilelikler ne yazık ki düşüklerle sonuçlandı. Çift 1939 yılında boşansa da bir yıl sonra yeniden evlenerek Mavi Ev'e yerleşti. Yaşadığı tüm fırtınalara rağmen Frida'nın sanatsal dehası sınırları aşmayı başardı. New York'ta açtığı kişisel sergide resimlerinin yarısı satıldı. Ünlü aktör Edward G. Robinson onun tam dört tablosunu birden satın aldı. Ardından Paris'te düzenlediği sergi, Picasso ve Kandinsky gibi ustaların büyük ilgisini çekti. Hatta prestijli Louvre Müzesi, sanatçının Çerçeve adlı tablosunu koleksiyonuna dahil etti. Bu satın alma, Meksikalı bir sanatçı için tarihte bir ilkti. Sağlığı giderek kötüleşen ünlü ressam, ülkesindeki ilk kişisel sergisini ancak 1953 yılında açabildi. Aynı yıl kangren olan sağ bacağı kesilen sanatçı, 13 Temmuz 1954'te akciğer embolisi nedeniyle aramızdan ayrıldı. Ölümünden hemen önce tamamladığı "Yaşasın Hayat" isimli natürmort çalışması, onun dünyaya bıraktığı son anlamlı mesaj oldu.
Sanatının Küresel Etkileri ve Mirası
Frida Kahlo, yaşarken hak ettiği değeri gören ve tablolarının büyük bölümünü satmayı başaran nadir sanatçılardan biridir. Sanat dünyasının dev isimlerinden Pablo Picasso, onun portre çizim yeteneği karşısında şaşkınlığını dile getirmiştir. Picasso, onun hakkında 'Biz onun gibi insan yüzleri çizmeyi bilmiyoruz' diyerek Kahlo'nun eşsiz yeteneğini övmüştür. Sanatçının günümüzde bilinen yetmiş eserinden elli tanesinin, ona büyük bir hayranlık besleyen dünyaca ünlü sanatçı Madonna tarafından satın alınmış olması da Frida'nın küresel popülaritesini gösteren önemli bir detaydır. Hayatı beyaz perdeye de uyarlandı. Yönetmenliğini Julie Taymor'ın üstlendiği 2002 yapımı Frida filminde başrolü Salma Hayek canlandırdı. Günümüzde onun eserleri ve mücadele dolu öyküsü, tüm dünyada milyonlarca insana ilham vermeye devam etmektedir. Onun sanatı sınır tanımıyordu.