Frederick Soddy, radyoaktivite alanındaki keşifleriyle modern kimyanın temellerini atan Nobel ödüllü İngiliz bilim insanıdır. 1877 yılında Eastbourne kentinde doğan araştırmacı, ömrünü atomun gizemli yapısını çözmeye adamıştır. O, dönemin en parlak zekalarıyla çalışmıştır. Gerçekleştirdiği öncü laboratuvar çalışmaları, 1921 yılında kendisine Nobel Kimya Ödülü'nü kazandırmıştır. Soddy, Benjamin Soddy ve Hannah Green Soddy çiftinin evladı olarak dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarından itibaren bilime büyük merak duyan araştırmacı, eğitiminde hızla yükselmiştir.
Akademik Yolculuk ve İlk Çalışmalar
Başarılı kimyager, akademik hayatının ilk önemli adımını Eastbourne Koleji bünyesinde atmıştır. Buradaki eğitiminden sonra Wales Üniversitesi'ne devam etmiştir. Genç yaştaki dehanın üstün yeteneği kısa sürede fark edilmiştir. Nitekim 1895 yılında kazandığı bursla Oxford Üniversitesi Merton College kapılarını aralamıştır. Kimya bölümünü 1898'de birincilikle bitirmiştir. Mezuniyetinin hemen ardından akademik kariyerine ara vermeden devam eden genç Soddy, mezun olduğu Oxford Üniversitesi bünyesinde iki yıl boyunca araştırmacı asistan olarak görev yapmıştır. Genç kimyager, 1900 yılında kariyerinin en önemli dönüm noktasını yaşayarak Kanada'ya gitmiştir. McGill Üniversitesi kadrosuna katılan araştırmacı, burada iki yıl boyunca uygulama öğretmeni olarak görev almıştır.
Radyoaktivite ve İzotop Keşfi
Kanada'da geçirdiği McGill Üniversitesi günlerinde, şans eseri Ernest Rutherford ile yollarının kesişmesi genç araştırmacının hem akademik kariyerini hem de tüm yaşamını kökten değiştirmiştir. İkili, radyoaktivite konusu üzerinde çalışmıştır. Birlikte yürüttükleri deneysel çalışmalar, radyoaktif bozunma teorisini tanıtan makalelerin yayımlanmasıyla sonuçlanmıştır. 1903 yılında ülkesine dönen Soddy, Londra'daki College Üniversitesi bünyesinde İskoç kimyacı William Ramsay ile ortaklığa başlamıştır. İki ortak, spektroskopi yöntemlerinden faydalanarak radyum elementinin radyoaktif bozunması sonucu helyum gazının açığa çıktığını kanıtlamışlardır. Bu keşif, alfa parçacıklarının helyum ile olan doğrudan ilişkisini net biçimde ortaya koyan tarihi bir adım niteliğindedir. Aynı yıl aktinyum X, toryum X ve mezotoryum I elementlerinin periyodik tabloda radyum ile tamamen aynı konumu paylaştığını fark etmiştir. Böylece izotopluk olayı resmen keşedilmiştir. Soddy, 1904 ile 1914 yılları arasında İskoçya'daki Glasgow Üniversitesi çatısı altında fiziksel kimya ve radyoaktivite dersleri vermiştir. Bu dönemde nükleer teknolojiye büyük katkılar sunmuştur. Alfa parçacığı fırlatan bir elementin periyodik tabloda iki basamak gerilediğini öne sürerek Yer Değiştirme Kanunu'nun gelişimine katkı sağlamıştır. Bilim dünyasını sarsan en büyük başarısı ise, 28 Şubat 1913 tarihinde Kimya Haberleri dergisinden duyurduğu ve periyodik sistemdeki birçok taşın yerine oturmasını kolaylaştıran o meşhur izotop kavramıydı. Deneysel sonuçların ışığında aynı elementin kimyasal özellikleri aynı ama atom ağırlıkları farklı iki ya da daha fazla formda olabileceği varsayımında bulunmuştur. İzotop kavramının ortaya atılmasıyla birlikte, o güne kadar periyodik tabloda yer alan birçok çözülememiş karmaşık soru işareti kolayca ortadan kalkmıştır. Onun yürüttüğü bu çalışmalar, 1919 yılında Ernest Rutherford'un protonu tanımlamasına ve nötronun var olma ihtimalini öngörmesine zemin hazırlamıştır. Buna rağmen izotop hipotezinin bilim dünyasında genel kabul görmesi, ancak 1932 yılında James Chadwick'in nötronu keşfetmesi sayesinde gerçekleşmiştir.
Savaş Yılları, Profesörlük ve Emeklilik
Soddy, 1914'te Aberdeen Üniversitesi'ne profesör olmuştur. Ancak Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi araştırma önceliklerini değiştirmiştir. İngiliz ordusuna katkı sağlamak amacıyla kimyasal çalışmalara ağırlık vermiştir. Bu askeri çalışmalar nedeniyle radyoaktivite üzerinde sürdürdüğü araştırmalarını tamamen durdurmak zorunda kalmıştır. Birinci Dünya Savaşı rüzgarlarının dinmesinin ardından, 1919 yılında Oxford Üniversitesi kimya profesörlüğüne atanmış ve 1937 yılındaki emekliliğine kadar bu prestijli akademik makamı başarıyla korumuştur. Kişisel yaşamında huzurlu bir çizgiyi benimseyen bilim insanı, 1908 yılında Winifred Beilby ile hayatını birleştirmiştir. Tarihe adını yazdıran bu efsanevi dahi, 22 Eylül 1956 tarihinde İngiltere'nin Brighton ve Hove kentinde 79 yaşındayken vefat etmiştir.
Kazanılan Ödüller ve Bilimsel Miras
Elde ettiği teorik ve deneysel başarılar sayesinde hayatını boyunca çok sayıda seçkin ödüle layık görülen Soddy, arkasında zengin bir bilimsel külliyat bırakmıştır. Fiziksel kimyanın gelişimine katkıda bulunan araştırmacı, teorilerini geniş kitlelerle paylaşmak amacıyla son derece değerli eserler kaleme almıştır. Ünlü bilim insanının kazandığı ödüller ve yazdığı kitaplar şu şekilde sıralanmaktadır:
- 1910 - Oxford onur ödülü
- 1910 - Kraliyet Cemiyeti (Royal Society) Üyeliği
- 1921 - Nobel Kimya Ödülü
- 1951 - Albert Madalyası
Bilim dünyasına kazandırdığı ve günümüzde de değerini koruyan başlıca kitapları şunlardır:
- 1904 - Radyoaktivite (Radioactivity)
- 1909 - Radyumun Yorumu (The Interpretation of Radium)
- 1912-1914 - Radyoaktif Elementlerin Kimyası (The Chemistry of the Radio-Elements)
- 1912 - Madde ve Enerji (Matter and Energy)
- 1920 - Bilim ve Yaşam (Science and Life)
- 1932 - Atomun Yorumu (The Interpretation of the Atom)
- 1949 - Atom Enerjisi Hikayesi (The Story of Atomic Energy)
- 1953 - Atomik Transmutasyon (Atomic Transmutation)