Frederick Soddy (2 Eylül 1877, Eastbourne, Sussex – 22 Eylül 1956, Brighton, Sussex), İngiliz kimyacıdır. 1921 Nobel Kimya Ödülü sahibidir. Ernest Rutherford ile birlikte yaptığı ortak çalışmayla radyoaktif bozunma yasalarını keşfetmiş, ayrıca izotop kavramını ortaya atmıştır.
Eğitimi ve İlk Çalışmaları
İngiltere'nin East Sussex bölgesindeki Eastbourne'da doğan Soddy, okul yaşamına Eastbourne Koleji'nde başladı, ardından Galler Üniversitesi'nde okudu. 1895'te kazandığı bursla Oxford Üniversitesi'ne kaydoldu ve 1898'de kimya bölümünü birincilikle bitirdi. Mezuniyetten sonra iki yıl araştırmacı olarak üniversitede kaldı. 1900-1902 arasında Kanada'da Montreal'deki McGill Üniversitesi'nde uygulama öğretmeni olarak çalıştı. Burada, yeni keşfedilmiş radyoaktivite üzerine araştırma yapan Ernest Rutherford ile tanıştı. Birlikte yürüttükleri çalışmalar sonucunda radyoaktif bozunma kuramı üzerine bir dizi makale yayımladılar.
Londra ve Glasgow Yılları
1903'te Kanada'dan İngiltere'ye döndü ve Londra'daki University College'da İskoç kimyacı William Ramsay ile çalışmaya başladı. Spektroskopi tekniklerini kullanarak radyumun radyoaktif bozunması sonucunda helyum ortaya çıktığını gösterdiler. Bu gözlem, radyumun ya da daha ağır çekirdeklerin bozunmasıyla ortaya çıkan alfa parçacıklarının helyumla bağlantılı olduğunu açıklıyordu. 1904-1914 arasında İskoçya'daki Glasgow Üniversitesi'nde kimyasalların fiziksel özellikleri ve radyoaktivite üzerine ders verdi. Bu dönemde nükleer teknolojiye önemli faydalar sağlayacak katkılarda bulundu. Alfa parçacığı yayan bir elementin periyodik tabloda iki sütun gerilediğini önererek yer değiştirme yasasına katkı yaptı.
İzotop Kavramı
En önemli çalışması, 28 Şubat 1913'te Chemical News dergisinde duyurduğu izotop kavramıdır. Deneysel sonuçlara dayanarak, aynı elementin kimyasal özellikleri aynı, atomik ağırlıkları farklı iki ya da daha fazla biçimde bulunabileceğini ileri sürdü. İzotop kavramı sayesinde periyodik tablodaki bazı taşlar yerine oturdu. Bu çalışma 1919'da Rutherford'un protonu tanımlamasına ve nötron olasılığına işaret etmesine yardımcı oldu. İzotop hipotezi esas olarak 1932'de James Chadwick'in nötronu keşfetmesiyle kabul gördü.
Sonraki Yılları ve Ödülü
1914'te İskoçya'daki Aberdeen Üniversitesi'ne kimya profesörü olarak atandı. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz ordusuna katkı sağlamak için kimyasal çalışmalara ağırlık verdiğinden radyoaktivite üzerine çalışmayı bıraktı. 1919'da Oxford Üniversitesi'ne kimya profesörü olarak atandı ve 1937'de emekli olana kadar bu görevde kaldı. Radyoaktif bozunma ve özellikle izotoplar hakkındaki kuramın gelişmesine getirdiği açıklamalar nedeniyle 1921'de Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Frederick Soddy maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.