Francesco Petrarca, 20 Temmuz 1304'te Arezzo'da doğan, Temmuz 1374'te Arquà'da (bugünkü adıyla Arquà Petrarca) ölen İtalyan hümanist ve şairdir. Hem İtalyanca şiirleriyle hem de Latince yapıtlarıyla tanınır.
Öğrenimi ve ilk yapıtları
Babası noter Petracco di Parenzo, annesi Eletta Canigiani'dir. Beyaz Guelfolar hizbinden olan babası 1302'de Floransa'dan sürülmüş ve Arezzo'ya sığınmıştı. Daha sonra babası papalığın yeni merkezi Avignon'a taşındı, aile ise Carpentras'a yerleşti. Petrarca dönemin seçkin hocalarından Convenevole da Prato'dan dilbilgisi dersleri aldı. 1316'da Montpellier Üniversitesi'nde hukuk öğrenimine başladı, ama klasik kültüre ilgisi çok daha yoğundu. Hukuku tamamlamak için 1320'de gittiği Bologna'dan, babasının 1326'da ölmesi üzerine ayrıldı ve Avignon'a gitti. 1330'da Kardinal Giovanni Colonna'nın özel din görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1333'te Fransa, Flandre, Brabant ve Rheinland'ı kapsayan bir Kuzey Avrupa yolculuğu yaptı. Aralık 1336'da Colonna ailesinin konuğu olarak ilk kez Roma'ya gitti. 1337'de Vaucluse'de, Sorgue Irmağı kıyısında küçük bir ev satın aldı. Aynı dönemde "De Viris Illustribus" (Ünlü Erkekler) üzerinde çalışmaya başladı, 1338-1339'da "Africa" adlı epik şiirine koyuldu ve "Utku Şiirleri"nin "Aşkın Utkusu" bölümünü yazmaya başladı.
Başşairlik tacı ve olgunluk yılları
1340'ta hem Paris Üniversitesi hem Roma Senatosu ona şairlik tacı önerdi; Petrarca Roma'yı seçti. 1341'de Napoli'ye giderek Kral Roberto'nun huzurunda üç gün süren bir sınavdan geçti ve 8 Nisan günü düzenlenen törenle başşairlik tacını giydi. 1342-1343'te Vaucluse ve Avignon'da yaşadı, "Canzoniere"nin ilk biçimini hazırladı ve "Secretum Meum"un (İç Dünyam) ilk halini yazdı. 1346-1347'de "De Vita Solitaria" (Yalnız Yaşam), 1347'de "De Otio Religioso" (Dinsel Huzur) yapıtlarını yazdı. Cola di Rienzo'nun Roma Cumhuriyeti'ni yeniden canlandırma girişimini desteklemek için Roma'ya yola çıktı, ancak girişimin başarısız olduğunu öğrenince Cenova ve Verona'ya geçti. Kara Veba'nın hüküm sürdüğü 1348'de Laura'nın ve Kardinal Colonna'nın da aralarında bulunduğu pek çok dostunun ölüm haberini aldı. Bu kayıplar onu "Ölümün Utkusu"nu yazmaya yöneltti. 1350'de "Familiares" mektup derlemesini başlattı. Floransa'da Giovanni Boccaccio ile tanıştı; bu, ömür boyu sürecek bir dostluğun başlangıcıydı. Papa sekreterliği görevini geri çevirdi ve Avignon'daki papalık merkezine karşı olduğunu vurguladı.
Laura
"Canzoniere" ve "Utku Şiirleri", Laura'ya duyulan sevgiyi dile getirir. Tarihî kimliği hakkında hemen hiçbir şey bilinmeyen, hatta var olup olmadığı bile tartışılan Laura, Petrarca şiirinin en önemli imgelerinden biridir. Petrarca bir Vergilius kitabının kenarına düştüğü notta onunla 6 Nisan 1327'de Avignon'daki St. Clare Kilisesi'nde karşılaştığını, Laura'nın aynı gün ve saatte, ama 1348'de öldüğünü yazar.
Son yılları
1353'te İtalya'ya geldi ve bir daha Provence'a dönmedi. 1354'te "De Remediis Utriusque Fortune" (İyi ve Kötü Talihe Karşı Çareler) yazmaya başladı. 1361'de oğlu Giovanni'nin vebadan öldüğünü öğrendi. Eylül 1362'de Venedik'e taşındı; ölümünden sonra kütüphanesini Venedik Cumhuriyeti'ne bırakmayı taahhüt etti. 1363'te Boccaccio'yu Venedik'teki evinde ağırladı. 1370'te Arquà'daki yeni evine taşındı ve vasiyetnamesini yazdı. 1370-1372'de "Posteritati" (Gelecek Kuşaklara) mektubunda 1351'e kadarki yaşamöyküsünü anlattı. Ölümüne kadar "Canzoniere"nin düzenlemesini sürdürdü; yapıtın dokuzuncu ve son biçimi üzerinde çalıştı. Arquà'daki evinde öldü ve kendi arzusuyla Arquà'nın bölge kilisesine gömüldü.
Benzer kişiler
- Giorgio Vasari (Arezzo Doğumlu)
- Cevat Örnek (Şair)
- Nefi (Şair)
- III. Murat (Şair)
- Nesimi (Şair)
- Halis Erenoğlu (Şair)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Francesco Petrarca maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.