Cumhuriyet döneminin önemli bürokratlarından ve eski Ankara Belediye Başkanlarından Ekrem Celal Barlas, Kosova'da başlayan hayat serüvenini başkentin imar süreçlerine yön vererek tamamlayan öncü bir isimdir. Barlas, 1912 yılında Kosova'nın Osmaniye kazasında doğmuştur. Bürokrasideki titiz çalışmalarıyla tanınan Barlas, Et ve Balık Kurumunun kurucu genel müdürlüğünü üstlenmiş ve ardından 1968 yılında başkentin belediye başkanlığı koltuğuna oturarak kentin geleceğini etkileyecek projelere imza atmıştır. Bu kıymetli devlet adamı, 18 Şubat 1998'de Ankara'da vefat etmiştir.
Bürokrasi Yılları ve Kurucu Genel Müdürlük
Ekrem Barlas'ın eğitim hayatı, ülkenin iktisadi yapılanma sürecinde kritik bir rol oynayan Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi mezuniyetiyle şekillenmiştir. Barlas, bu okuldan 1935 yılında mezun olmuştur. Kariyer basamaklarını kamu kurumlarında büyük bir kararlılıkla tırmanan Barlas, Toprak Mahsulleri Ofisi bünyesinde Muhasebe Müdürü görevini sürdürmekteyken 1948 yılında aynı teşkilata Genel Müdür Yardımcısı unvanıyla atanmıştır. Bu tayin, onun yönetsel becerilerini kanıtladığı bir dönüm noktasıdır.
Devletin yeni kurumsal atılımlar yaptığı 1950'li yıllarda Barlas, tarih sahnesine bir kez daha kurucu kimliğiyle çıkmıştır. Barlas, 21 Şubat 1952'de yeni kurulan Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü görevine getirilmiştir. Yeni tahsis edilen kurumun ilk genel müdürü unvanını alan Barlas, bu stratejik kuruluşu başarıyla yaşlandırmıştır. Bu görevi 12 Eylül 1958 yılına kadar aralıksız sürdürmüştür.
Ankara Belediye Başkanlığı ve Tartışmalı Projeler
Uzun yıllar sürdürdüğü bürokratik görevlerinden yerel yönetim kademesine geçiş yapmaya karar veren Ekrem Barlas, 1968 Türkiye yerel seçimlerinde Adalet Partisi'nin başkent adayı olarak seçmenin karşısına çıkmıştır. Barlas, 2 Haziran 1968'deki seçimlerde Ankara Belediye Başkanı olmuştur. Barlas'ın yönetim dönemi, başkentin ulaşım ve altyapı ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi ve bir o kadar da tartışmalı adımlara sahne olmuştur. Bu dönemde hayata geçirilmek istenen en çarpıcı projelerden birisi, Ankara'nın ilk metro projesidir. Kentin büyüyen ulaşım sorununu çözmek amacıyla 1972 yılında Fransız firması Sofretu'ya kapsamlı bir ulaşım etüdü çalışması yapatırılmıştır. Ancak bu iddialı metro projesi, dönemin yetkilileri tarafından uygun görülmeyerek tamamen rafa kaldırılmıştır.
Barlas dönemine damga vuran ve kamuoyunda geniş yankı bulan bir diğer imar hamlesi ise Kızılay'da gerçekleştirilmiştir. Kızılay Meydanı'nda yeraltı çarşısı ve yaya alt geçidi inşası amacıyla devasa bir hafriyat çukuru açılmıştır. Kentin merkezindeki bu derin kazı çalışması, güvenlik ve estetik gerekçelerle Ankara sakinlerinin yoğun tepkisine neden olmuştur. Zamanla kent muhalefetinin sembolü haline gelen bu hafriyat çukuru, sonraki dönemlerin siyasi mücadelesini de doğrudan şekillendirmiştir.
Eğitim Vizyonu, Sosyal Yaşam ve Vedat Dalokay ile Rekabet
Kızılay'da açılan ve tepki toplayan meşhur çukur, 1973 Türkiye yerel seçimlerinin kaderini belirleyen ana unsur olmuştur. Adalet Partisi adayı olarak koltuğunu korumak isteyen Barlas'ın karşısına CHP adayı Vedat Dalokay çıkmıştır. Dalokay, seçim kampanyasında bu çukuru kapatacağı sözünü vererek Ankara halkının ilgisini toplamayı başarmıştır. Seçim yarışının sonunda Ekrem Barlas belediye başkanlığı koltuğunu rakibi Vedat Dalokay'a devretmek durumunda kalmıştır.
Barlas, siyasi ve bürokratik çalışmalarının yanı sıra eğitime, sosyal yaşama ve sivil toplum faaliyetlerine de büyük önem vermiştir. Almanca ve Fransızca dillerine hakim olan eski başkan, aynı zamanda sosyal yaşamda ve sivil toplum alanında da aktif sorumluluklar üstlenmiştir. Çok yönlü bir kişiliğe sahip olan eski başkanın sosyal hayattaki yansımaları ve üyesi olduğu kuruluşlar şu şekilde sıralanabilir:
- Almanca ve Fransızca dillerine hakimiyeti
- İstanbul Yüksek Ticaretliler ve Marmara Üniversitesi İİBF Mezunları Derneği kuruculuğu
- Türk Eğitim Derneği (TED) bünyesinde üstlendiği başkanlık görevi