Ekmeleddin İhsanoğlu Kimdir?

Ekmeleddin İhsanoğlu, 1943 yılında Kahire'de dünyaya gelmiş, Türk kültürünün Arap dünyasında tanınmasında ve uluslararası diplomaside derin izler bırakmış saygın bir akademisyen ve diplomattır. Aslen Yozgatlı bir ailenin evladı olan İhsanoğlu, Mısır topraklarında başlayan yaşam serüvenini anavatana taşıyarak bilim tarihi alanında öncü çalışmalara imza atmıştır. Uzun yıllar süren akademik araştırmalarının yanı sıra İslam Konferansı Örgütü genel sekreterliği gibi üst düzey diplomatik görevleri üstlenerek küresel ölçekte barış ve kültür köprüleri kurmuştur.

Çocukluk ve gençlik yıllarını Mısır'da geçiren İhsanoğlu, eğitim hayatına Kahire'nin en prestijli okullarından Hidiviye Lisesi'nde başladı. Ardından Ayn Şems Üniversitesi Fen Fakültesi'ne girerek 1966 yılında bu kurumdan mezun oldu. Genç yaşta kütüphanecilik ve arşiv çalışmalarına merak salarak 1962 ile 1966 yılları arasında, babasının da görev yaptığı Milli Kütüphane bünyesinde çalıştı. Burada Nasrullah Tırazı ile birlikte Türkçe yazma ve basma eserlerin kataloglanması görevini üstlendi. Bu süreç, onun Türk kültürü ve edebiyatına duyduğu ilgiyi derinleştirdi.

Akademik basamakları kararlılıkla tırmanan İhsanoğlu, El-Ezher Üniversitesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı okutmanı olarak dersler vermeye başladı. Kahire Milli Kütüphanesi ve Ayn Şems Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Osmanlı kültür tarihi üzerine kapsamlı araştırmalar yürüttü. Türk edebiyatının zenginliğini Arap dünyasına tanıtma misyonunu üstlenerek; Hamid, Tevfik Fikret, Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı ve Necip Fazıl Kısakürek gibi dev şairlerin nadide eserlerini Arapçaya kazandırdı. Bu kültürel bağların kökeni aslında çok eskiye dayanıyordu. Nitekim İstiklal Şairi Mehmet Akif Ersoy, Mısır'da geçirdiği yıllarda en büyük dostluğu ve desteği Ekmeleddin İhsanoğlu'nun babası Yozgatlı İhsan Efendi'den görmüştü.

Mısır'daki çalışmalarını başarıyla sürdüren İhsanoğlu, 1970 senesinde yüksek lisansını tamamladıktan sonra buradaki misyonunu nihayete erdirdiğine inanarak annesi Seniye Hanım ile birlikte Türkiye'ye göç etti. O güne dek hiç görmediği anavatanında yepyeni bir sayfa açarak Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'nde akademik faaliyetlerine başladı. 1974 yılında tamamladığı doktora çalışmasının ardından, bilimsel vizyonunu genişletmek amacıyla İngiltere'de bulunan Exeter Üniversitesi bünyesinde doktora sonrası araştırmalar gerçekleştirdi. Bu dönemde hayatını eczacı Füsun Hanım ile birleştirdi. Bu evlilikten üç çocuğu dünyaya geldi.

Bilim Tarihinde Çığır Açan Akademik Kariyer

Batı ve Doğu kültür dünyasını yakından sentezleyen İhsanoğlu, 1984 yılında profesörlük unvanını kazandı. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi bünyesine katılarak Türkiye'de bir ilk olan Bilim Tarihi Anabilim Dalı'nın kuruculuğunu üstlendi. Bilim dünyasına kazandırdığı bu vizyoner adımların yanı sıra, İslam Konferansı Örgütü bünyesindeki İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi'nin (IRCICA) genel direktörlüğünü 24 yıl boyunca kesintisiz sürdürdü. Ayrıca İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bilim Tarihi Bölümü başkanlığı, Türk Bilim Tarihi Kurumu başkanlığı ve İstanbul Üniversitesi Bilim Tarihi Müze ve Dokümantasyon Merkezi müdürlüğü görevlerinde bulundu.

Akademik başarılarının yanı sıra küresel diplomaside de etkin roller üstlenen İhsanoğlu, UNESCO ve Harvard Üniversitesi bünyesinde çeşitli görevler icra etti. Uluslararası bilim camiasındaki ağırlığı sayesinde 2005 yılında İslam Konferansı Örgütü genel sekreterliğine seçildi. Bu önemli diplomatik makamı 2014 yılına kadar büyük bir başarıyla temsil etti. Görevi süresince İslam dünyasının haklarını savundu. Ayrıca kültürel diyalogları teşvik etti.

Uluslararası Ödüller, Nişanlar ve Fahri Unvanlar

Ekmeleddin İhsanoğlu, bilim tarihi ve eğitim alanındaki üstün hizmetlerinden dolayı yurt içinde ve yurt dışındaki pek çok saygın ödülle onurlandırılmıştır. Bu nişanlar, onun küresel barışa ve bilim dünyasına katkılarının somut birer nişanesidir.

• Türkiye Devlet Ühstün Hizmet Madalyası (2000)
• Ürdün Birinci Derece İstiklal Madalyası (2000)
• İKÖ Şeref ve Liyakat Sertifikası (2000)
• Mısır Cumhuriyeti Liyakat Nişanı (2000)
• Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi tarafından takdim edilen Koyre Madalyası (2008)
• Mısır Cumhuriyeti Sanat ve Kültür Nişanı (2009)
• Malezya'nın en üst düzey sivil unvanı olan Tansri unvanı (2009)
• İslamofobiye karşı yürüttüğü kararlı mücadele ve Keşmir konusundaki diplomatik çabaları dolayısıyla Pakistan'ın en yüksek nişanı olan Hilal-i Pakistan unvanı (2010)
• Avrupa'nın saygın kuruluşlarından Ducci Foundation tarafından takdim edilen 2015 Barış Ödülü

Ayrıca dünya genelindeki prestijli eğitim kurumları tarafından kendisine çok sayıda fahri doktora unvanı takdim edilmiştir. Bu kurumlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Mimar Sinan Üniversitesi (1994)
• Dowling College (New York, ABD - 1996)
• Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim Akademisi (2000)
• Sofya Üniversitesi (Bulgaristan - 2001)
• Saraybosna Üniversitesi (Bosna-Hersek - 2001)
• Tataristan Bilim Akademisi (2004)
• Padova Üniversitesi (İtalya - 2006)
• Exeter Üniversitesi (İngiltere - 2007)
• Uşak Üniversitesi (Türkiye - 2008)

Siyasi Yaşamı ve Demokratik Mücadelesi

Akademik ve diplomatik kariyerinin ardından İhsanoğlu, Türkiye'nin iç siyasetinde de aktif bir rol üstlendi. 7 Nisan 2015 tarihinde, Milliyetçi Hareket Partisi bünyesinden İstanbul 2. bölge 1. sıra milletvekili adayı olarak ilan edildi. 7 Haziran 2015 Pazar günü gerçekleştirilen Türkiye genel seçimlerinde başarı göstererek MHP İstanbul Milletvekili sıfatıyla parlamentoya girdi. Çok yönlü entelektüel birikimi, farklı dillerde kaleme aldığı eserleri ve barışçıl diplomasi anlayışıyla İhsanoğlu, modern Türkiye'nin yetiştirdiği en kıymetli şahsiyetler arasındadır.