Türk sahne sanatlarının kıymetli temsilcilerinden Celile Toyon, 3 Ekim 1944 günü İstanbul'da hayata gözlerini açmış ve tiyatroya adanmış köklü bir yaşam sürmüştür. Eğitim hayatı boyunca sanata olan ilgisini akademik düzeyde taçlandırmayı hedefleyen usta oyuncu, bu doğrultuda Harbiye Özel Sanat Okulu'ndaki derslerini başarıyla tamamlamış ve ardından İstanbul Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden dereceyle mezun olmayı başarmıştır. Sahneye ilk adımları oldukça erken atılmıştır. Genç yaşlarından itibaren salonların büyülü atmosferinde kendine yer bulan sanatçı, sergilediği performanslarla adını duyurmayı başarmıştır. Meslek hayatına duyduğu derin bağlılıkla sahneye adım atan Toyon, Türk tiyatrosunun en üretken dönemlerinde aktif roller üstlenmiştir.
Tiyatro Sahnesindeki İlk Adımlar ve Sanat Yolu
Celile Toyon'un sahne serüveni oldukça erken başamıştır. İlk amatör oyunculuk deneyimi 1962 yılına uzanır. Sahnede gösterdiği büyük gelişim sayesinde kısa sürede dikkatleri üzerine çekmiş ve ülkenin önde gelen topluluklarının kadrolarına dahil olmuştur. Sanatçının zengin oyunculuk kariyeri boyunca farklı dönemlerde bünyesinde sahneye çıktığı ve Türk tiyatro tarihine yön veren güzide topluluklar şunlardır:
- Ankara Sanat Tiyatrosu
- Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu
- Arena Tiyatrosu
- Dormen Tiyatrosu
- Dostlar Tiyatrosu
Ayrıca uzun yıllar boyunca Şehir Tiyatroları çatısı altında birçok oyunda yer alarak izleyicilerin beğenisini kazanmış ve usta oyunculuğuyla hafızalara kazınmıştır.
12 Eylül Dönemi ve Hukuk Mücadelesi
Sanatçının profesyonel meslek yaşantısı, ülkenin içinden geçtiği tarihi dönemeçlerden ve siyasi gelişmelerden de derinden etkilenmiştir. 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleşen askeri müdahalenin ardından uygulamaya konulan antidemokratik tedbirler neticesinde usta oyuncu, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu kapsamında uzun yıllar emek verdiği İstanbul Şehir Tiyatrosu'ndaki görevinden haksız yere uzaklaştırılmıştır. Sanatçı bu haksızlığa boyun eğmemiştir. Bu zorlu süreçte mesleğinden uzaklaştırılan Toyon, uğradığı adaletsizliğe karşı kararlı bir duruş sergileyerek yasal haklarını savunmuştur. Danıştay bünyesinde yürütülen kararlı hukuki mücadeleler sonucunda lehine verilen kararla birlikte, yıllarca emek verdiği İstanbul Şehir Tiyatrosu'ndaki resmi kadrosuna geri dönmeyi başarmıştır.
Belgesel Seslendirmesi ve Özel Yaşamı
Sahnelerdeki oyunculuk başarılarının yanı sıra usta sanatçı, etkileyici ses tonuyla seslendirme alanında da önemli bir iz bırakmıştır. Celile Toyon, 68'liler Birliği Vakfı ile Deniz Gezmiş Enstitüsü tarafından hazırlanan özel bir belgesel projesine katkıda bulunmuştur. Yönetmen koltuğunda Aydın Sayman'ın oturduğu bu tarihi nitelikteki '68 Kuşağı Belgeseli' çalışmasının seslendirme sanatçılığını başarıyla üstlenmiştir. Günümüzde de İstanbul Şehir Tiyatroları bünyesindeki kadrolu konumunu muhafaza eden usta oyuncu, sahne sanatlarına değer katmaya devam etmektedir. Bu durum hayranlarını mutlu etmektedir. Özel hayatında ise kendisi gibi Şehir Tiyatroları bünyesinde usta bir aktör olan Ersan Uysal ile hayatını birleştirmiş ve evlilik yaşamı sürmüştür.