Türk askeri tarihinin önemli dönemlerine tanıklık eden Celil Gürkan, 9 Mart 1971 tarihindeki darbe teşebbüsüne katıldığı iddiasıyla suçlanan bir askerdir. Yaşanan bu sıcak gelişmelerin ve 12 Mart Muhtırası'nın hemen ardından kendisi hakkında tasfiye süreci başlatılmıştır. Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç tarafından alınan kararla, Gürkan 15 Mart 1971'den itibaren geçerli olmak üzere resen emekliye sevk edilmiştir.
Zorunlu Emeklilik ve 9 Mart Süreci
Celil Gürkan'ın askeri hayatındaki en büyük dönüm noktası, 1971 yılının Mart ayında gerçekleşen siyasi dalgalanmalarla doğrudan şekillenmiştir. Ordu içindeki hareketlilikler çerçevesinde, kendisinin 9 Mart darbe teşebbüsünde rol aldığı ileri sürülmüştür. Bu iddiaların gölgesinde, 12 Mart Muhtırası sonrasında Genelkurmay Başkanlığı makamı hızla harekete geçmiştir. Orgeneral Memduh Tağmaç, aldığı ani kararla Gürkan'ı ordudan uzaklaştırmıştır. Bu zorunlu emeklilik işlemi 15 Mart 1971 tarihinden itibaren resmen uygulamaya konulmuştur.
Tarihe Işık Tutan Anılar: 12 Mart'a Beş Kala
Askerlik görevinden erken yaşta ayrılmak zorunda kalan Gürkan, sessizliğe bürünmeyerek yaşadığı süreci kaleme almıştır. Kendi perspektifinden dönemin siyasi ve askeri perde arkasını aydınlatmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda yazdığı 12 Mart'a Beş Kala isimli anı kitabı, Türk siyasi tarihi araştırmaları için son derece kıymetli bir kaynak haline gelmiştir. Kitap, askeri müdahalenin öncesindeki güç mücadelelerini ve tasfiyelerin iç yüzünü detaylı bir şekilde okuyucuya aktarmaktadır. Gürkan, aktif görevdeyken içinde bulunduğu karmaşık ilişkileri ve karşı karşıya kaldığı suçlamaların arka planını dürüstçe paylaşarak, Türk demokrasisinin en sancılı dönemlerinden birine dair benzersiz bir tanıklık sunmaktadır.
Celil Gürkan'ın Yaşamındaki Önemli Kilometre Taşları
Celil Gürkan'ın askeri ve edebi yaşamındaki en belirgin olaylar şu şekilde sıralanabilir:
- 9 Mart 1971 tarihinde planlanan askeri darbe teşebbüsüne katılmakla itham edilmesi.
- 12 Mart Muhtırası'nın ardından Orgeneral Memduh Tağmaç kararıyla resen emekliye sevk edilmesi.
- Askeri kariyerinin sonlanmasından sonra hatıralarını 12 Mart'a Beş Kala isimli kitapta yayımlaması.