Türk bilim dünyasının önemli isimlerinden fizik profesörü Melahat Bilge Demirköz, 1980 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş ve genç yaşta kazandığı başarılarla adından söz ettirmiştir. Amerikan Robert Lisesi'nde eğitim gördüğü yıllarda matematik alanındaki çalışmalarıyla dikkat çeken Demirköz, hazırladığı projeyle TÜBİTAK yarışmasında Türkiye genelinde ilk kez verilen bir ödülü almaya hak kazanmıştır. Öğretmeni Selim Tezel'in teşvikiyle katıldığı bu yarışmada konik kesitler üzerine eğilerek elipsin ötesinde çoklu noktalarla oluşan eğrileri çizmiştir.
Henüz 14 yaşındayken Cenevre'de düzenlenen Avrupa Matematik Yarışması sonrasında CERN tesislerine yaptığı gezi, onun geleceğe bakışını tamamen değiştirmiştir. O zamana kadar matematik ve müzik alanlarına daha yakın durup fizik derslerine pek sıcak bakmayan genç araştırmacı, bu geziden çok etkilenmiştir. Nitekim yükseköğrenim için Amerika Birleşik Devletleri'ndeki prestijli okullara başvururken niyet mektubunu CERN'de geçirdiği bu özel gün üzerine kurgulamıştır. Lise yıllarında Amerika'da şu dört seçkin üniversiteye başvuru yapmıştır:
- MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü)
- Harvard Üniversitesi
- Stanford Üniversitesi
- Caltech (California Teknoloji Enstitüsü)
Türkiye'deki üniversite sınavlarına yoğun bir şekilde hazırlandığı 17 Mart tarihinde ise MIT'den tam burslu kabul alarak hayatında yeni bir sayfa açmıştır.
MIT'de Eğitim Yılları ve Lisansüstü Çalışmaları
Demirköz, 2001 senesinde MIT'deki fizik lisans eğitimini başarıyla tamamlamıştır. Bu süreçte sadece fizik ile yetinmeyerek matematik ve müzik bölümlerinden de sertifikalar almıştır. Kampüs yaşamında da aktif roller üstlenen genç bilim insanı, okulun hem Fizik Öğrenci Birliği hem de Türk Öğrenci Birliği başkanlıklarını yürütmüştir. Lisans programının ardından yine aynı kurumda yüksek lisans (master) derecesini alarak akademik yetkinliğini pekiştirmiştir. Bu eğitim döneminde Almanya'ya da giderek Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi bünyesinde stajyer olarak deneyim kazanmıştır.
Zorlukları Aşarak Oxford'da Tamamlanan Doktora
Akademik yolculuğuna MIT'de doktora programı ile devam etmeyi planlayan Demirköz, beklenmedik bir engelle karşılaşmıştır. Columbia uzay mekiği kazası nedeniyle üzerinde çalıştığı proje yarım kalmış, bu durum onu farklı alternatifler aramaya sevk etmiştir. Hedefini İngiltere'ye çeviren araştırmacı, Oxford Üniversitesi'ne başvuruda bulunmuştur. İngiltere Enerji Bakanlığı tarafından her yıl yalnızca beş kişiye layık görülen Dorothy Hodgkin bursunu kazanarak finansal destek elde etmiştir. Bu prestijli destek eşliğinde ATLAS deneyinde yer alan Demirköz, doktora derecesini üç sene gibi kısa bir sürede tamamlayarak büyük bir başarı göstermiştir.