Türk çizgi sanatının ve basın tarihinin en güçlü kalemlerinden biri olan Bedri Koraman, kendine has üslubuyla karikatür dünyasında derin izler bırakmış bir ustadır. 1928 yılında Samsun’un Bafra ilçesinde dünyaya gelen sanatçı, gazete sayfalarını adeta birer toplumsal hafıza panosuna dönüştürerek Türk karikatürünün altın çağını başlatan 1950 kuşağının öncü temsilcilerinden biri olmuştur. Kendisi, sadece çizgileriyle değil, olayları bir muhabir gibi takip edip kağıda aktarma becerisiyle de basın camiasında apayrı bir yer edinmiştir. 30 Mayıs 2015 tarihinde Muğla’nın Bodrum ilçesinde hayata gözlerini yuman bu değerli sanatçı, arkasında devasa bir kültürel miras bırakmıştır.
Akademi Yılları ve Sanat Hayatının İlk Adımları
Sanat yolculuğuna 1945 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü’ne girerek adım atan Bedri Koraman, Türk resminin öncü isimlerinden Cemal Tollu’nun atölyesinde son derece nitelikli bir eğitim aldı. Öğrencilik yıllarında geçimini sağlamak amacıyla çeşitli gazete ve dergilerde ressamlık yapmaya başlayan genç çizer, yeteneğini kısa sürede kanıtladı. Çocuk dergilerine çizdiği kısa soluklu çizgi romanlar sayesinde desen tekniğini ve hikaye anlatım gücünü günden güne geliştirdi. Sanatçı ayrıca, dönemin popüler çizgi roman mecrası olan Binbir Roman dergisi için İtalyan çizgi romanlarının kopyalarını çizerek uzun soluklu işlere imza attı. Çocuk Haftası dergisinde yayımlanan karikatür üspluplu özgün öyküleri ise onun kendi tarzını bulma yolundaki ilk ciddi adımları oldu. Akademi eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı. Ardından profesyonel kariyerine tamamen odaklandı.
Kendi kanatlarıyla uçmaya karar veren sanatçı, 1951 yılında erotik mizahın Türkiye’deki erken örneklerinden biri olan Deve dergisini çıkarttı. Vatan gazetesinde çalışırken Cem Kurt çizgi romanını hazırladı. Bu polisiye çalışma başarısını perçinledi. Çizgi romanlarının yanı sıra film afişi ressamlığı alanında da faaliyet göstererek sinema sektörüne katkı sundu ve çok sayıda kitabın kapak tasarımlarını üstlendi. Bu dönemde edindiği tecrübeler, onun gelecekteki büyük başarılarının sarsılmaz temelini oluşturdu.
Milliyet Efsanesi ve Siyaset Arenası
Bedri Koraman’ın kariyerindeki en büyük dönüm noktası, 1954 yılında Milliyet gazetesinin yazar ve çizer kadrosuna katılmasıyla gerçekleşti. Bu köklü gazetede, senaryosunu da kendisinin kaleme aldığı ve geniş kitleler tarafından çok sevilen Cici Can karakterinin maceralarını çizdi. Cici Can o kadar büyük bir ilgi gördü ki ilerleyen yıllarda beyaz perdeye uyarlanarak sinema izleyicisiyle de buluştu. Bu başarının ardından üç arkadaşıyla birlikte ortak bir ajans kuran sanatçı, Türkiye'deki ilk canlandırma ve animasyon filmi çalışmalarından bazılarını hayata geçirdi. Çizgi roman serüvenine Komet dergisindeki Kumru ve Milliyet’teki Tekir Hafiye ile devam eden usta çizer, Türk basınında kendine sarsılmaz bir yer edindi.
Türkiye'nin siyasi çalkantılarla sarsıldığı 27 Mayıs Darbesi sonrasında, tarihi nitelikteki Yassıada Yargılamaları sürecini bizzat yerinde izleyerek çizgileriyle kamuoyuna aktardı. Ülkenin hareketli yıllar yaşadığı 1970'li dönemde ise Milliyet gazetesinin baş sayfasında, güncel politik gelişmeleri cesurca ele alan büyük, renkli ve sanatsal yönü son derece güçlü karikatürler çizmeye başladı. Olayları bir adli muhabir titizliğiyle yerinde takip edip hazırladığı bu bant karikatürler, gazetenin manşetinin hemen altında yayımlanarak adeta birer toplumsal başyazı işlevi gördü. Sanatçı, ülkenin yakın tarihine ışık tutan bu çarpıcı siyasi çalışmalarının önemli bir bölümünü Siyaset Arenası isimli eserinde bir araya getirdi.
Zorlu Yıllar, Suikast Girişimi ve Dünya Çapında Başarı
Mesleğini cesurca icra eden Bedri Koraman, ülkenin en karanlık dönemlerinden biri olan 18 Kasım 1978 tarihinde korkunç bir suikast girişiminin hedefi oldu. Alnına dayanan tabancanın son anda tutukluk yapması sayesinde hayatta kalan usta sanatçı, saldırganla fiziki bir mücadeleye girerek canını kurtarmayı başardı. Yaşanan bu travmatik olaydan yıllar sonra verdiği bir röportajda, Abdi İpekçi suikastına atıfta bulunarak, o gün kendisi hayatını kaybetmiş olsaydı İpekçi'nin belki de yaşayacağını dile getirmiştir. 1982 yılında yeni kurulan Güneş gazetesine transfer olsa da, 1985 senesinde ünlü gazeteci Hasan Pulur’un davetiyle yuvası olarak gördüğü Milliyet’e yeniden geri döndü.
Başarıları ülke sınırlarını aşan Bedri Koraman, kariyeri boyunca pek çok uluslararası platformda Türkiye’yi başarıyla temsil etti:
- İtalya’nın ünlü Marostica mizah festivalinde özel ödül kazandı.
- Yugoslavya döneminde Üsküp ve Saraybosna’da düzenlenen yarışmalarda önemli ödüller elde etti.
- 1986 yılında Brezilya merkezli saygın bir kuruluş olan Internacional dos Jornalistas tarafından onur üyeliği unvanına layık görüldü.
- 1999 ile 2001 yılları arasında Karikatürcüler Derneği’nin başkanlık görevini yürüterek genç çizerlere rehberlik etti.
Yaşamının son yıllarını Muğla'nın eşsiz ilçesi Bodrum'da geçiren usta sanatçı, son kişisel sergisini 2012 yılında yine burada sanatseverlerin beğenisine sundu. 30 Mayıs 2015 günü 87 yaşında akciğer kanserine yenik düşerek vefat eden Bedri Koraman’ın naaşı, çok sevdiği Bodrum’daki Torba Mezarlığı’na defnedilmiştir. Onun Türk çizgi sanatına kattığı estetik değer ve cesur mizah anlayışı, bugün de yeni nesil karikatüristler için ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.