Türk hukuk dünyasının ve akademisinin saygın isimlerinden Prof. Bakır Çağlar, 1941 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Türk anayasa hukuku ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan akademisyen, özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde Türkiye Cumhuriyeti adına üstlendiği avukatlık göreviyle adından söz ettirdi. Sorbonne'da tamamladığı iki doktora derecesinin ardından akademik ve pratik hukuk kariyerinde önemli adımlar atan Çağlar, anayasa teorisi ve uluslararası insan hakları normlarının uyumu konusunda çalıştı. 25 Temmuz 2011 tarihinde tedavi gördüğü Lefkoşa'da mide kanaması sonucu hayatını kaybeden akademisyen, geride bıraktığı eserler ve hukuk alanındaki katkılarıyla hatırlanmaktadır.
Eğitim Hayatı ve Akademik Çalışmaları
Gençlik yıllarında nitelikli eğitim kurumlarında yetişen Bakır Çağlar, Saint Joseph Fransız Lisesi'nden mezun oldu. Buradan sonra yükseköğrenim amacıyla İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Buradaki hukuk eğitimini başarıyla bitiren akademisyen, akademik birikimini uluslararası alana taşımak adına Sorbonne'da iki doktora yaptı.
Türkiye'ye döndükten sonra akademik kariyerine odaklanan Prof. Bakır Çağlar, İstanbul Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde dersler vermeye başladı. Fakültede anayasa hukuku ve insan hakları konularında dersler vererek öğrencilerini yetiştirdi. Teorik bilgisini pratik uygulamalarla birleştiren Çağlar, bir dönem Anayasa Mahkemesi'nin hukuk danışmanlığı görevini yürüttü.
Strazburg Davaları ve AİHM Süreci
Hukukçunun kariyerindeki en hareketli ve konuşulan dönemlerden biri, Strazburg'da geçirdiği yıllar oldu. Bakır Çağlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde Türkiye Devleti aleyhine açılmış davalarda altı yıl boyunca savunmanlık yaptı. Görev süresince yaklaşık 200 davada Türkiye adına duruşmalara girdi. Davaların büyük bir kısmında, mahkemenin doğrudan aleyhte karar vermesini önlemek amacıyla tazminat ödenmesini içeren dostça çözüm yöntemini benimsedi. Böylece Türkiye devletinin duruşmaların sonucunda mahkûm edilmesini engellediğini belirtti.
Ancak bu kritik görev, zamanla çeşitli tartışmaları beraberinde getirdi. Nitekim ünlü akademisyen, altı yılın ardından bu görevinden istifa ederek ayrıldı. İstifa süreci kamuoyunda ses getirdi. Yıllar sonra, 19 Temmuz 1999 tarihinde gazeteci Neşe Düzel ile yaptığı röportajda bu sürece dair açıklamalarda bulundu. Görevi en başta, Türkiye'nin iç hukukunun Strazburg hukukuyla uyumlu hale getirilmesi ve insan hakları açısından kazanım sağlanması düşüncesiyle kabul ettiğini söyledi. Fakat sonunda bu görevi üstlenmiş olmaktan dolayı pişmanlık duyduğunu da açıkça ifade etti.
Literatüre Kazandırdığı Eserleri ve Vefatı
Akademik ve mesleki birikimini kitaplarında toplayan Bakır Çağlar, Türk hukuk literatürüne önemli eserler bıraktı. Anayasa hukuku ve insan hakları alanındaki temel yaklaşımlarını bu kitaplarda toplayan akademisyenin yayımlanmış başlıca eserleri şunlardır:
- Anayasa Bilimi
- Bir Anayasacının Seyir Defteri
- İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Hukukunda Türkiye
Hukuk teorisine yaptığı bu katkıların ardından, tedavi gördüğü Lefkoşa'da 25 Temmuz 2011 tarihinde geçirdiği mide kanaması nedeniyle hayata gözlerini yumdu. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Çağlar, hem akademisyen kimliğiyle hem de Türkiye'nin uluslararası hukuk mecralarındaki savunmalarına yön veren kararlarıyla hukuk tarihinde yerini aldı.