Türk sineması ve tiyatrosunun en üretken ve ilkeli isimlerinden biri olan Baki Tamer, 26 Aralık 1924 tarihinde Elazığ'da dünyaya geldi. On beş çocuklu geniş bir ailenin ferdi olarak hayata başlayan Tamer, sanata olan tutkusu ve gösterdiği mesleki duruşla Türk oyunculuk tarihinde kendine has bir yer edindi. Öğretmenlikten muhasebeciliğe kadar farklı iş kollarında çalıştıktan sonra içindeki oyunculuk aşkının peşinden giderek İstanbul'a yerleşti. 4 Ağustos 2004'te İstanbul'da yaşama veda eden sanatçı, geride onlarca unutulmaz film ve onurlu bir yaşam öyküsü bıraktı.
Sanata Uzanan Yolculuk: Tiyatrodan Beyaz Perdeye
Erzurum Öğretmen Okulu'nu başarıyla tamamlayan Tamer, mezuniyetinin ardından öğretmenlik, muhasebecilik ve işletmecilik yaptı. Ancak sahne tozunu yutma arzusu hiç dinmedi. Bu tutku onu büyük şehir olan İstanbul'a kadar sürükledi. Halide Pişkin Tiyatrosu topluluğuna katılarak usta oyuncu sanat hayatına profesyonel bir giriş yaptı. Ses Tiyatrosu kadrosuna dahil olduğu 1945 senesinde, hayatını değiştirecek olan efsane aktör Sadri Alışık ile yakın bir dostluk kurdu. Sadri Alışık'ın ısralı yönlendirmesiyle 1957 yılında vizyona giren Çileli Bülbül filmiyle sinema oyunculuğuna ilk adımı attı.
Aynı yıl içerisinde Cep Tiyatrosu ve Küçük Sahne'de de sahne alarak tiyatro çalışmalarını başarıyla sürdü. Kaygısız oyununun başrol oyuncusu Fikret Hakan gruptan ayrılınca, bu önemli rol hemen Tamer'e devredildi. Bu gelişme onun sahnedeki konumunu güçlendirdi. İlerleyen süreçte bazı filmlerin senaryosunu yazdı. Ayrıca popüler foto romanlarda da yer aldı.
Yeşilçam'ın Altın Yılları ve Zorlu Dönemeçler
Baki Tamer, 1960 yapımı Köyde Bir Kız Sevdim filminde Türkan Şoray ile başrolü paylaşarak adını geniş kitlelere duyurmayı başarıdı. Bu yapım, ünlü oyuncu Türkan Şoray'ın kariyerindeki ilk başrol çalışması olması bakımından da sinema tarihi için büyük önem taşır. Sanat hayatındaki başarısını yapımcılığa taşımak isteyen usta aktör, 1963 yılında kendi adına bir film şirketi kurarak Yunan filmlerinin Türkiye yayın haklarını satın aldı. Kıbrıs'ta patlak veren siyasi olaylar sebebiyle Yunan yapımı filmlerin Türkiye genelinde gösteriminin yasaklanması üzerine büyük bir mali çıkmaza giren Baki Tamer, kurduğu film şirketinin batmasıyla iflas etmek durumunda kaldı.
Yaşadığı büyük ekonomik sarsıntının ardından Tamer, sinemada eski jön rolleri yerine daha çok yardımcı ve figüran karakterlerde rol almaya başladı. Ekonomik krizlerin Yeşilçam'ı derinden sarstığı dönemlerde ciddi geçim sıkıntıları çekmesine rağmen, o yıllarda sinema sektörünü etkisi altına alan seks furyası akımına katılmayı mesleki ahlakı ve duruşu nedeniyle kesin bir dille reddetti. Bülent Ecevit Hükümeti tarafından çıkarılan Sanatçı Borçlanması Yasası usta oyuncunun zor günlerinde imdadına yetişti. Yasadan faydalanarak SSK prim borçlarını tamamen ödeyen usta sanatçı, bu sayede emekli olma hakkına kavuştu.
Son Yılları ve Unutulmaz Mirası
Doksanlı yıllara gelindiğinde ise ünlü senarist Kandemir Konduk'un girişimleri sayesinde televizyon dizilerinde roller alarak izleyici karşısına çıkmayı başarıyla devam ettirdi. Ancak usta oyuncunun hayatındaki zorluklar ve talihsizlikler yaşlılık döneminde de peşini bir türlü bırakmadı. 1999 yılındaki yıkıcı depremde evi yıkıldı. Bu doğal afet sırasında, ömrü boyunca biriktirdiği son derece kıymetli mesleki arşivini de tamamen kaybetti. Evli ve dört çocuk babası olan Baki Tamer, 4 Ağustos 2004 tarihinde 79 yaşında hayata gözlerini yumdu. Sanatçının cenazesi Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.
Baki Tamer, uzun yıllara yayılan sanat yaşamı boyunca Türk sinemasına pek çok önemli eser kazandırdı. Sanatçının rol aldığı başlıca önemli yapımlar şunlardır:
- Çileli Bülbül
- Çölde Bir İstanbul Kızı
- Köyde Bir Kız Sevdim
- Çoban Kızı
- Kara Güneş
- Kanayan Yara
- Ah Gardaşım