Türk akademik dünyasının en saygın isimlerinden biri olan bilim insanı ve eğitimci Prof. Dr. Attila Aşkar, 4 Eyül 1943 tarihinde Afyonkarahisar'ın Bolvadin ilçesinde dünyaya gelmiştir. Kemal ve Nüzhet Aşkar çiftinin evladı olarak hayata gözlerini açan Aşkar, özellikle kuantum dalgaları, moleküler dinamik ve wavelet analizi konularındaki öncü çalışmalarıyla biliniyor. Uzun yıllar Koç Üniversitesi bünyesinde dekanlık ve provostluk yapan tecrübeli akademisyen, 2001 ile 2009 yılları arasında ise aynı kurumda rektörlük koltuğunda oturarak Türk yükseköğretimine yön vermiştir. Saint Joseph ve İTÜ gibi köklü kurumlardan aldığı eğitimlerin ardından Princeton'da doktorasını tamamlayan Aşkar, küresel ölçekte gerçekleştirdiği araştırmalarla uluslararası alanda saygın bir yer edinmiştir.
Eğitim Hayatı ve Akademik Şekillenme Dönemi
Attila Aşkar'ın ilim yolculuğu, Türkiye'nin en disiplinli okullarından birinde başladı. Başarılı araştırmacı, 1961 senesinde Saint Joseph Fransız Lisesi'nden mezun olarak lise eğitimini tamamladı. Ardından mühendislik eğitimi almak üzere İstanbul Teknik Üniversitesi'ne girdi. Buradaki yoğun çalışmalarının neticesinde 1966 yılında mühendislik diplomasını almaya hak kazandı. Eğitimde çıtayı her zaman en yukarıda tutan Aşkar, doktora çalışmaları için Amerika Birleşik Devletleri'ne yöneldi. Saygın eğitim kurumlarından Princeton Üniversitesi'ne sunduğu doktora teziyle 1969 yılında doktor unvanını elde etti. Bu başarı, onun gelecekteki parlak akademik kariyerinin en sağlam yapı taşını oluşturdu.
Doktora sonrası süreçte Aşkar, yerel sınırları aşarak küresel bir bilim insanına dönüştü. Dünya genelinde pek çok prestijli üniversite ve enstitüde ziyaretçi araştırmacı sıfatıyla görev aldı. Bu kurumlar arasında Boğaziçi Üniversitesi, Brown Üniversitesi ve doktorasını yaptığı Princeton Üniversitesi bulunuyordu. Ayrıca Fransa'da VI. Paris Üniversitesi bünyesinde önemli çalışmalara katıldı. Almanya'daki meşhur Max Planck Enstitüsü ve İsveç'in başkenti Stokholm'de yer alan İsveç Kraliyet Teknoloji Enstitüsü de onun bilimsel katkılar sunduğu diğer küresel duraklar oldu. Farklı ekolleri yerinde inceleyen Aşkar, buralardan edindiği birikimi kendi araştırmalarına başarıyla entegre etti.
Koç Üniversitesi Yılları ve İdari Başarılar
Türkiye'ye döndükten sonra idari ve akademik sorumluluklar üstlenen Attila Aşkar, özellikle Koç Üniversitesi'nin kurumsallaşma sürecinde çok kritik roller oynadı. Rektörlük görevine getirilmeden evvel, üniversitenin Fen, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi dekanlığını yürüttü. Aynı zamanda provost olarak da idari mekanizmanın en tepesinde görev aldı. Yükseköğretimdeki vizyoner bakış açısı sayesinde kurumun akademik standartlarının yükselmesine doğrudan katkı sağladı. Bu başarılı çalşmalarının ardından, 2001 yılında Koç Üniversitesi Rektörü olarak atandı. 2009 yılına kadar aralıksız sürdürdüğü bu onurlu görevde, üniversitenin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tanınan bir eğitim merkezine dönüşmesinde büyük pay sahibi oldu.
Bilimsel Keşifler, Eserler ve Önemli Ödüller
Attila Aşkar, teorik fizik ve kimyasal fizik alanlarındaki karmaşık problemleri çözmeye yönelik derinlemesine araştırmalar yürüttü. Kuantum dalgaları, moleküler dinamik ve wavelet analizi alanlarında uzmanlaşan Aşkar, bilim dünyasına 80 adet makale ve 2 değerli kitap miras bıraktı. Kendi geliştirdiği özgün kuramlarını, geniş kitlelerce kabul gören Lattice Dynamical Foundations of Continuum Theories: Elasticity, Piezoelectricity, Viscoelasticity, Plasticity başlıklı kitabında topladı. Bu yapıt, teorik mekanik alanında önemli bir başvuru kaynağı haline geldi.
Bilimsel yayınlarında özellikle saçılma dalga fonksiyonları ve sınır değer problemleri üzerinde duran Aşkar'ın akademik ortaklıklarla kaleme aldığı bazı önemli makaleler şunlardır:
- Nodal structure and global behavior of scattering wave functions (1980, A. Çakmak ve H. Rabitz ile ortak çalışma)
- A Comparison Between Finite Element Methods and Spectral Methods as Applied to Bound State Problems (1980, M. Duff, H. Rabitz, A. Çakmak ve M. Ablowitz ile ortak çalışma)
- Finite Element Methods for Reactive Scattering (1978, A. S. Çakmak ve H. Rabitz ile ortak çalışma)
- The Use of Global Wavefunctions in Scattering Theory (1978, H. Rabitz ve A. S. Çakmak ile ortak çalışma)
Üstün nitelikli bilimsel çalışmaları, yurtiçinde de hak ettiği karşılığı buldu. Aşkar, TÜBİTAK tarafından verilen saygın ödüllerin yanı sıra Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın da ödüllerine layık görüldü. Ülkenin en seçkin bilim yapılanması olan Türkiye Bilimler Akademisi'ne (TÜBA) üye seçilerek bu alandaki yerini tescilledi. Aile yaşantısında ise, eski Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Cyrus Vance'in kızı Elsie Vance ile evli olan başarılı bilim insanı, hem akademik hem de entelektüel duruşuyla gelecek nesillere ilham vermeye devam etmektedir.