Hayatı
Arthur Asher Miller, 17 Ekim 1915'te New York'un Harlem mahallesinde doğdu ve 10 Şubat 2005'te öldü. Yüzyılın en önemli Amerikalı dram yazarlarından biri kabul edilir. Kahramanları, haşin bir toplum içinde kendi vicdanlarıyla yaşayabilmek için bireysel suç ve sorumluluklarıyla uzlaşmaya çalışır. Oyunları ilk bakışta genellikle aile hikâyelerini anlatan bireysel dramlar gibi görünse de çağın önemli toplumsal, siyasi ve ahlaki sorunlarını işler. Avusturya-Macaristan'dan ABD'ye gelmiş Yahudi göçmen olan babası bir kumaş mağazasının sahibiydi; büyük ekonomik buhrandan sonra 1929'da iflas etti ve bu güvensizlik, spora meraklı genci derinden etkiledi. 1934-1938 arasında Ann Arbor, Michigan'da edebiyat ve İngiliz dili öğrenimini sürdürebilmek için Michigan Daily gazetesinde redaktörlük yaptı. Bu dönemde yazdığı ilk dramlar üniversitede takdir gördü. 1938'de New York'a döndü ve federal hükûmetin bir tiyatro projesine katıldı; proje sözde komünist eğilimi nedeniyle 1939'da rafa kaldırıldı.
Başarıları
1940'ta Mary Slattery ile evlendi. İlk romanından, röportajlardan ve çok başarılı sayılmayan bir dramdan sonra 1947'de All My Sons (Hepsi Oğlumdu) oyunuyla ünlendi. Oyunda İkinci Dünya Savaşı'nda orduya bozuk parça satan bir iş insanı, bu parçalarla yalnızca pilotların değil en yakınındakilerin de ölümüne sebep olur. Henrik İbsen'in dramlarını örnek alan Miller, burada da toplumu eleştirdi. İki yıl sonra Satıcının Ölümü (Death of a Salesman) ile en büyük başarısını elde etti. Eser, 1985'te Volker Schlöndorff tarafından filme uyarlandı; uzun yıllar çalıştığı firma tarafından işten çıkarılan Willy Loman'ın yıkılışını anlatır. Miller aynı yıl, 1949'da Pulitzer Ödülü'nü aldı.
McCarthy dönemi
Zaman zaman sosyalist görüşlere yakınlık duyan Miller'in toplumsal eleştirileri Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi'nin dikkatini çekti. Cadı Kazanı (The Crucible, 1953) oyununda 1692'de Salem'de cadılıkla suçlanan insanların idam edilmesini anlatarak 1950'lerdeki McCarthy dönemini eleştirdi; Senatör McCarthy çok sayıda sanatçıyı komünist olmakla suçlamıştı. Komünizmi desteklemekle suçlanan Miller, 1957'de ifade vermeyi reddettiği için komiteyi hiçe saymaktan, sonradan ertelenen bir yıllık hapis ve para cezasına mahkûm edildi; karar 1958'de düzeltildi.
Özel hayatı ve sonraki eserleri
Haziran 1956'da Mary Slattery'den boşandı ve 29 Haziran'da fotomodel Marilyn Monroe ile evlendi; ikili Nisan 1951'den beri görüşüyordu. Bu evlilik (1956-61) yüzünden gazete manşetlerine girdi. Monroe için Uygunsuzlar (The Misfits) filminin senaryosunu yazdı. Monroe'nun ölümünün ardından 1962'de Avusturyalı Inge Morath ile evlendi. Eşinin ölümünü ve 1950'lerdeki özel sorunlarını Düşüşten Sonra (After the Fall, 1964) oyununda işledi. Aynı yıl Vichy'de Olay adlı oyunu sahnelendi; bu oyun, rastgele yoldan geçen insanların Nazi yetkilileri tarafından “Yahudi” diye tutuklanıp sorguya çekilmesini anlatır. Zaman Kazanmaya Çalışırken (1980) adlı televizyon senaryosunda Auschwitz toplama kampının orkestrasını ele aldı. 1970'li ve 1980'li yıllarda yazdığı dramlarla eski başarısına ulaşamadı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Arthur Miller maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
