Portekizli deneyimli devlet adamı António Luís Santos da Costa, başkent Lizbon'da başlayan ve Avrupa Birliği'nin zirvesine uzanan yarım asırlık yaşam öyküsüyle modern Avrupa siyasetinin en etkili figürlerinden biri haline geldi. Uzun yıllar Sosyalist Parti liderliği ve başbakanlık yapan tecrübeli siyasetçi, 1 Aralık 2024 tarihinde üstlendiği Avrupa Birliği Konseyi Başkanlıği göreviyle bugün Brüksel'de kıta siyasetine yön veriyor. São Sebastião da Pedreira kasabasında doğan 65 yaşindaki yengeç burcu lider, entelektüel birikimi ve kriz yönetimindeki ustalığıyla tanınırken, adını Lizbon sokaklarından Avrupa Birliği'nin karar mekanizmalarına altın harflerle yazdırmayı başardı.
Hukuk Kürsülerinden Siyaset Sahnesine
Gençlik yıllarında eğitime büyük önem veren Antonio Costa, köklü eğitim kurumlarında aldığı hukuk eğitimleriyle kariyerinin sağlam temellerini attı. Lizbon Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde hukuk ve siyaset bilimi alanında lisans derecesini tamamlayan genç hukukçu, bununla yetinmeyerek akademik yolculuğunu sürdürdü. Lizbon Katolik Üniversitesi çatısı altında Avrupa çalışmaları üzerine yoğunlaşırken; sözleşmesel davalar, arabuluculuk ve tahkim konularında da yüksek lisans derecesi elde etti. Mezuniyetinin ardından Lizbon'da fiilen avukatlık yapmaya başlayan Costa, adalete ve hukuka olan bağlılığını kısa sürede siyaset sahnesine taşımaya karar verdi.
Yerel yönetimlerden ulusal parlamentoya giden yolda emin adımlarla yürüyen Costa'nın siyasi kronolojisi şu dönüm noktalarından oluşmaktadır:
- 1982-1993: Lizbon belediye meclisi üyeliği ile ilk yerel yönetim deneyimi kazanıldı.
- 1991: Genel seçimlerin ardından Portekiz Parlamentosu bünyesinde milletvekili sıfatıyla yer alındı.
- 1993: Loures belediye meclisi üyeliği görevine seçilerek yereldeki etkinliği artırıldı.
- 1995: Antonio Guterres liderliğindeki hükümette parlamento işlerinden sorumlu devlet sekreterliği üstlenildi.
- 1999-2002: Portekiz Adalet Bakanı olarak adalet reformlarına imza atıldı.
Lizbon Belediye Başkanlıği ve Başbakanlık Dönemi
Siyasi arenada adından sıkça söz ettiren başarılı lider, 2007 yılında Lizbon Belediye Başkanlıği için kolları sıvadı ve bu hedef doğrultusunda bakanlık görevlerinden feragat etti. Gerçekleştirilen yerel seçimlerde Sosyalist Parti adına yarışan Costa, 17 üyelikten 6'sını kazanarak mutlak çoğunluğu elde edemese de belediye başkanı koltuğuna oturmayı başardı. Halka dokunan belediyecilik anlayışı sayesinde 2009 seçimlerinde 9 meclis üyesiyle mutlak çoğunluğu yakalayan karizmatik siyasetçi, başarısını perçinleyerek 2013 yılında meclis üyesi sayısını 11'e çıkardı. 1 Ağustos 2007 ile 6 Nisan 2015 tarihleri arasında Portekiz'in başkentini başarıyla yönetti.
Lizbon'daki yerel başarılarının ardından ulusal liderliğe soyunarak, 22 Kasım 2014 ile 7 Ocak 2024 tarihleri arasında Sosyalist Parti'nin Genel Sekreteri olarak partisini sevk ve idare etti. 26 Kasım 2015 tarihinde kurulan Sosyalist azınlık hükümetinin Portekiz Başbakanı olarak göreve başlayan deneyimli lider, bu zorlu ve onurlu makamı 2 Nisan 2024 tarihine kadar başarıyla yürüttü. Ancak 7 Kasım 2023 tarihinde ülkede patlak veren lityum madenciliği ve hidrojen projelerine yönelik yolsuzluk soruşturmaları sebebiyle istifa kararı aldı. Costa, 2 Nisan 2024'te görevinden resmen ayrıldı.
Avrupa'nın Zirvesi ve Aile Hayatı
Portekiz siyasetindeki aktif rolünün ardından uluslararası arenada yeni bir sayfa açan Costa, Avrupa liderlerinin güvenini tazeledi. 27 Haziran 2024 tarihinde Avrupa Birliği liderleri tarafından Avrupa Birliği Konseyi Başkanı olarak seçildi. Bu tarihi göreve ise 1 Aralık 2024 tarihinde resmen başladı. Yoğun siyasi temposunun yanı sıra özel hayatında da istikrarlı bir birliktelik yürüten ünlü siyasetçi, 1987 yılında hayatını birleştirdiği Fernanda Maria Gonçalves Tadeu ile mutlu bir evlilik sürdürmektedir. Ünlü çiftin bu evlilikten Catarina Tadeu da Costa adında bir kızları ve Pedro Miguel Tadeu da Costa adında bir oğulları dünyaya gelmiştir.