Anadolu topraklarının işgal altındaki o en karanlık günlerinde, bağımsızlık meşalesini Balıkesir'de ateşleyen yürekli bir din adamı ve kararlı bir siyasetçi tarih sahnesine çıktı. 1879 yılında Balıkesir'de dünyaya gözlerini açan Abdülgafur Iştın, vatan sevgisiyle yoğrulmuş yaşamı boyunca hem kürsþlerde hem de cephe gerisinde eşsiz mücadeleler verdi. Milli Mücadele'nin meşruiyet kazanması yolunda hem Balıkesir hem de Alaşehir kongrelerinde aktif görevler üstlenen Iştın, vatanın bağımsızlığına olan inancını tüm yöre halkına aşılayarak tarihi adımlar atılmasında öncülük etti. TBMM'nin ilk döneminde milletvekili sıfatıyla milletin sesi olan bu değerli şahsiyet, 2 Temmuz 1951 tarihinde hayata gözlerini yumduğunda arkasında onurlu bir miras bıraktı.
Eğitim Hayatı ve İlk Kürsü Yılları
Eğitim hayatına doğduğu şehirde başlayan Abdülgafur Iştın, dönemin nitelikli okullarından olan Balıkesir İdadisi bünyesinde eğitimini başarıyla tamamladı. Mezuniyetinin ardından memleketine hizmet etme arzusuyla dolup taşan genç aydın, bir süre Türkçe öğretmenliği yaparak genç beyinleri aydınlattı. Öğretmenlik yıllarında kazandığı hitabet gücü ve dil bilinci, onun gelecekteki siyasi ve dini liderliğinin en sağlam temelini oluşturdu.
Milli Mücadele Dönemi ve Balıkesir Mitingi
Vatan topraklarının işgal edilmeye başlanmasıyla birlikte Abdülgafur Iştın, öğretmenlik cüppesini çıkarıp bağımsızlık davasının ön saflarında yerini aldı. İlk olarak bölgesel direnişin koordinasyonunu sağlamak amacıyla düzenlenen Balıkesir Kongresi ve Alaşehir Kongresi çalışmalarına katılarak gücünü gösterdi. Sadece masa başında kalmayan Iştın, yöredeki vatansever gençleri bir araya getirerek gönüllü birlikler kurdu. Bu sivil milis güçleriyle birlikte, işgalcilerin ekmeğine yağ süren ve bölgeyi kaosa sürükleyen Anzavur İsyanı'nın bastırılmasında çok kritik roller üstlendi.
Tarih yaprakları 28 Kasım 1919 Cuma gününü gösterdiğinde, Balıkesir Belediye Meydanı tarihi bir ana tanıklık ediyordu. İzmir'in haksızca işgal edilmesine karşı seslerini yükseltmek için namaz çıkışı toplanan on bini aşkın vatandaşın yüreği tek bir amaç için çarpıyordu. İzmir'e Doğru Gazetesi sayfalarına taşınan bu organizasyonda heyecan doruktaydı. Meydandaki mitingde önemli isimler tarihi konuşmalar yaptı:
- Müftü Efendi
- Mehmet Vehbi Bey (Bolak)
- Vâsıf Bey (Çınar)
Halkı coşkuyla galeyana getiren konuşmaların ardından, aralarında Köprülü Hamdi Bey'in de yer aldığı Hey'et-i Merkeziye'nin tarihi bildirisi Vâsıf Bey tarafından gür bir sesle okundu. Milletin haklı haykırışı tüm dünyaya ilan edilirken, bu muazzam miting Abdülgafur Iştın Efendi'nin yaptırdığu coşkulu dualarla son buldu.
Milletvekilliği Yılları ve İstiklal Madalyası
Bölgesindeki üstün başarılarının ardından Abdülgafur Iştın, Ankara'da açılan 1. Dönem TBMM'ye Karesi (Balıkesir) milletvekili olarak girerek ulusal siyasette aktif görev aldı. Meclis çatısı altında vatanın birliği için gece gündüz demeden çalıştı. Özellikle Doğu Anadolu bölgesinde huzursuzluk yaratan Koçgiri Ayaklanması'nı tüm yönleriyle inceleyip raporlamak üzere kurulan özel soruşturma komisyonunda aktif olarak yer aldı. Zorlu meclis görevinin sona ermesiyle memleketi Balıkesir'e geri döndü. Şehrinde yeniden Türkçe öğretmenliği yapmaya ve vaizlik görevini yürütmeye başladı. Vatan savunmasında gösterdiği bu olağanüstü çabalar, cephelerdeki kahramanlıkları ve meclis kürsüsündeki fedakarca çalışmaları nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından en yüksek şeref nişanlarından biri olan İstiklal Madalyası ile taçlandırıldı.