Yüksekoba, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı, deniz seviyesinden 2556 metre yükseklikte yer alan tarihi bir köydür. Yusufeli ilçe merkezine 48 kilometre, Artvin il merkezine ise 153 kilometre uzaklıkta yer alan yerleşim, coğrafi konumu itibarıyla Karadeniz Bölgesi sınırları içinde bulunur. Günümüzde nüfusu oldukça azalmış olan köy, köklü tarihi geçmişi ve coğrafi yapısıyla bölgenin önemli kırsal yerleşimlerinden biridir.
Köyün Tarihçesi ve İsim Kökeni
Yüksekoba köyünün bilinen en eski adı Gürcüce bir yer adı olan Kvabaki'dir (ქვაბაკი). Bu ismin mağara veya kazan anlamına gelen Gürcüce "kuabi / kvabi" (ქუაბი / ქვაბი) kelimesinden türediği kabul edilmektedir. Gürcüce kaynaklarda Kvabay (ქვაბაჲ) olarak da geçen yerleşim, Osmanlı idaresine geçtikten sonra Kvabak (کواباك) şeklinde kaydedilmiş; ilerleyen dönemlerde Türkçe belgelerde Kobak, Köbak ve Köbek gibi farklı telaffuz ve yazım biçimleriyle yer almıştır. Köyün adı, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında kabul edilen 7267 sayılı kanunla Yüksekoba olarak değiştirilmiştir.
Orta Çağ'dan Osmanlı Dönemine Yüksekoba
Tarihsel olarak Tao bölgesinde yer alan Kvabaki, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden devralınmıştır. Osmanlı idaresine girmesinin ardından önce Livana sancağına, ardından Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1835 yılında askere alma ve vergi toplama amacıyla gerçekleştirilen nüfus tespitinde, Lala Mustafa Paşa Camii vakfına ait olan köyde 65 hane ve 190 erkek nüfus kaydedilmiştir. Kadın nüfusun da erkek nüfusa eşit olduğu kabul edildiğinde, köyün o dönemdeki toplam nüfusunun yaklaşık 380 kişiden oluştuğu tahmin edilmektedir.
Vilayet Salnameleri ve Yakın Dönem Kayıtları
1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Kobak veya Kubak şeklinde kaydedilen köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağındaki Livana kazasına bağlıydı. Bu dönemde köyde 66 hane ve 209 erkek nüfus (toplamda yaklaşık 418 kişi) bulunmaktaydı. Köy sakinlerinin temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olduğu; köyde 60 öküz, 100 inek, 20 at, 126 keçi ve 100 koyun bulunduğu belgelenmiştir. 93 Harbi (1877-1878) sonrasında Livana kazasının büyük bir kısmı Rusların kontrolüne geçince, Osmanlı sınırları içinde kalan Kvabaki köyü Kiskim kazasına bağlanmıştır. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili 1917 tarihli araştırmalarında, Parhali vadisinden bahsederken Kobaki köyünde gençlerin ve yaşlıların Gürcüce konuşmaya devam ettiğini not etmiştir.
Cumhuriyet Dönemi ve Nüfus Gelişimi
Cumhuriyet döneminde भी idari yapısı değişen yerleşim, 1928 yılında Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1935 nüfus sayımında "Köbek" adıyla Erzurum vilayetinin Yusufeli kazasına bağlı olan köyün nüfusu 512 kişidir. Adının Yüksekoba olarak değiştirilmesinin ardından, 1965 genel nüfus sayımında nüfusun 583 kişiye ulaştığı ve bu nüfustan 165 kişinin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Sonraki yıllarda yoğun göç veren köyün nüfusu 2000 yılında 262'ye, 2021 yılında ise 72 kişiye kadar gerilemiştir.