Yukarı Samtzkaro Kilisesi, tarihsel Klarceti bölgesindeki Gürcü kiliselerinden biri olup günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Yukarı Irmaklar köyünde konumlanmaktadır. Eski adı (Yukarı) Samtzkaro olan bu köyün yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde, köylülerin "Mağlis'in Arkasındaki Dağ" olarak adlandırdığı yüksek bir kayalığın tepesinde inşa edilmiştir. Günümüzde harabe durumunda olan bu Orta Çağ yapısı, Gürcü Ortodoks mimarisine ait kalıntılar taşımaktadır.
Yukarı Samtzkaro Kilisesi'nin Tarihçesi
Tarihsel süreçte Orta Çağ Gürcistanı'nı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alan kilise ve köy, 16. yüzyılın ortalarına doğru Osmanlılar tarafından ele geçirilmiştir. 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterlerine göre tamamı Hristiyan olan sırasıyla 66 hane ve 54 haneden oluşan yerleşimin halkının, 17. yüzyılda Müslüman olmasıyla kilisenin işlevsiz hale geldiği tahmin edilmektedir. Dilbilimci ve kültür tarihçisi Nikolay Marr'ın 1904 yılındaki araştırma gezisinde kilisenin harap durumda olduğu belirtilmiştir.
Kilisenin Mimari Özellikleri
Nikolay Marr'ın 1904 yılındaki araştırma gezisi verilerine göre Yukarı Samtzkaro Kilisesi, Şavşat-İmerhevi bölgesine özgü, dikdörtgen planlı ve yarı silindirik apsisi dışarıya taşmış bir kiliseydi. Yaklaşık 6,5 metre uzunluğunda ve 4,5 metre genişliğinde olan yapının girişi batı yönünde yer almaktaydı. Dolgu duvar tekniğiyle inşa edilen duvarları dışarıdan kalın kesme taşlarla, içeriden ise aynı büyüklükte kaba yonu taşlarla kaplanmıştı. İç duvarlarının eskiden sıvalı olduğu tahmin edilen yapının çatı örtüsü iki kademeli olup, o dönemde kuzey yarı bölümü ile avlu taş duvarlarının bir kısmı ayakta kalmıştı.
Günümüzdeki Kalıntıları
Günümüzde tamamen yıkılmış olan kiliseden geriye orta irilikte taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiş, yüksekliği 1 metreyi bulan duvarlar kalmıştır. Bu kalıntıların doğu kısmında yuvarlak bir apsisin izleri hâlâ fark edilebilmektedir. Goraşeti köylülerinin verdiği bilgiye göre, Kutlu Köyü Camii bu kilisenin taşları kullanılarak inşa edilmiştir.