Karadeniz'in Tarihi Tanığı: Yeniköy
Artvin'in Yusufeli ilçesine bağlı olan Yeniköy, Karadeniz Bölgesi'nin dik yamaçları arasında, Artvin-Erzurum-Kars yolu üzerinde, 764 metre rakımda kurulmuş tarihi bir yerleşim yeridir. Artvin il merkezine 95 kilometre, Yusufeli ilçe merkezine ise 15 kilometre mesafede konumlanan bu köy, hem coğrafi konumu hem de barındırdığı tarihi mirasla seyahatseverlerin ilgisini çekmektedir.
Orta Çağ'dan Günümüze Uzanan Tarihçe
Eski adı İspirnik olan Yeniköy, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ın bir parçası olan tarihi Tao bölgesinde yer almaktadır. Köyün yerleşim tarihi oldukça hareketlidir. Bostancı, Balalan ve Esendal köylerinden gelen bazı ailelerin önce Kınalıçam köyünün Karameşe mahallesine yerleşmesi, ardından 1968 yılında yaşanan heyelan riski sebebiyle İspirnik mevkisine yerleştirilmesiyle köyün temelleri atılmıştır. 1998 yılına kadar Kınalıçam köyünün bir mahallesi olarak kalan yerleşim, bu tarihte müstakil bir köy statüsü kazanmıştır.
Kilise Dere ve Tarihi Kalıntılar
Yeniköy'ün en dikkat çekici tarihi kalıntısı, köy merkezinin yaklaşık 3 kilometre batısında bulunan ve bölge halkı tarafından Kilise Dere olarak adlandırılan mevkide yer alır. Burada Orta Çağ Tao-Klarceti dönemine ait, günümüzde yıkık durumda olan tarihi bir kilise bulunmaktadır. Günümüze ulaşmayı başaran duvarlarının yüksekliği yer yer 6 metreyi bulan bu yapı, bölgenin zengin tarihi geçmişini gözler önüne sermektedir.
Baraj Suları Altında Kalan Bir Miras ve Yeni Dönem
Yeniköy, yakın tarihte çok büyük bir dönüşüm geçirmiştir. Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi kapsamında nisan 2020'de alınan Cumhurbaşkanlığı kararıyla köy halkının belirlenen yeni yerleşim yerlerine nakledilmesi kararlaştırılmıştır. Kasım 2022'de barajın su tutmaya başlamasıyla birlikte eski köy yerleşimi tamamen baraj gölü suları altında kalmış ve Yeniköy sakinleri inşa edilen yeni yerleşim yerine taşınmıştır.