İzmir ilinin Foça ilçesinde, eşsiz bir limanın etrafına kurulmuş olan Yenifoça (eski adıyla Nea Phocaea), Ege'nin en büyüleyici ve tarihi dokusunu korumayı başarmış sahil kasabalarından biridir. İzmir şehir merkezinin 80 km. kuzey-kuzeybatısında, Foça ilçe merkezinden ise 20 km. uzakta konumlanan bu şirin yerleşim yeri, tarihi Osmanlı ve Rum evleriyle dolu arka sokaklarıyla dikkat çekmektedir. Son yıllarda özellikle İzmir il merkezinin sakinleri arasında yazlık ev arayanlar için popülerleşen kasabada emlak sektörü önemli ölçüde gelişmiştir.
Yenifoça'nın Köklü Tarihi Geçmişi
Yenifoça'nın tarihi kökenleri oldukça eskiye dayanmaktadır. Yerleşim yeri, 1275 yılında Bizans İmparatorluğu tarafından Ceneviz Cumhuriyeti'ne başta bir çeyiz olarak bırakılmıştır. Orta Çağ'da, yöredeki zengin şap rezervlerinden dolayı iki Foça'dan en işleği olan Yenifoça'nın Cenevizlilere kiralanması Osmanlı dönemine kadar kesintisiz sürmüştür. Liman, 12 Mayıs 1649'da Girit Savaşı'nın zirvesinde Osmanlı ve Venedik donanmalarının birbirinin gücünü sınadığı kısa bir sürtüşmeye de sahne olmuştur.
20. Yüzyıl Olayları ve Nüfus Değişimleri
Kasabada Haziran 1914'te Türk kuvvetlerinin Yenifoça'nın Rum sakinlerine yönelik saldırıları ile Foça Katliamı başlamıştır. Yenifoça'daki bu olaylar sırasında yerli bir Müslüman anne, çeteleri karşısına almayı göze alarak Rum komşusunu savunmayı denemiştir. Kasabanın esas yerlileri, bölgeye dışarıdan gelen muhacirlere kıyasla Rum komşularına daha farklı bakmış ve onları korumuştur. Rumlar saldırılardan dolayı kasabayı terk edince evleri muhacirlere kalmıştır. 1919'da Yunan ordusu bölgeyi işgal edince bazı Rumlar evlerine dönmüş, muhacirler ise kaçmıştır. 1922'de Yunan ordusu yenildiğinde kaçmaya çalışan Rumlar Eski Foça limanı civarında durdurulmuştur.
Doğal Güzellikleri ve Çevre Koruma Çalışmaları
Yenifoça, günümüzde bozulmamış doğasıyla da büyük bir değere sahiptir. Özellikle kamp alanları, oteller ve villalar arasından geçen ve etkileyici deniz manzaraları sunan Eskifoça-Yenifoça karayolunun kuzey bölgeleri, bölgedeki flora ve fauna çeşitliliğinin değeri nedeniyle koruma altına alınmıştır. Bu koruma tedbirleri sayesinde ilçenin çoğu bölgesine yeni bina inşaatı yasaklanmıştır. Bu sayede Foça, tarihi evlerden müteşekkil eşsiz mimari dokusunu koruyabilmektedir. Bölgeyi tanımanın en makul yöntemlerinden biri de Eskifoça veya Yenifoça'dan düzenli olarak kalkan gemi turlarıdır.
İdari Yapı ve Sağlık Hizmetleri
Yenifoça, 29 Şubat 1972 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür. Daha sonra, 12 Kasım 2012 tarihinde TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle statüsüne geçmiştir. Kasabada halkın kullanımına açık bir aile sağlığı merkezi, 112 acil istasyonu ve Menemen Devlet Hastanesi'nin semt polikliniği bulunmaktadır.