Foça Kalesi'nin Tarihi ve Kökeni
İzmir'in Foça ilçesinde yer alan Foça Kalesi veya diğer adıyla Beş Kapılar Kalesi, 11. veya 12. yüzyılda inşa edilmiştir. Kalenin bulunduğu Phocaea antik kentinin etrafındaki sur duvarının tarihi kaleden de eskidir ve MÖ 590-580 yıllarında inşa edilmiştir. Bu duvarlar Bizans İmparatorluğu döneminde restorasyon görmüştür.
Ceneviz ve Osmanlı Dönemleri
13. yüzyılda Ceneviz Cumhuriyeti'nin bir parçası olan Foça Kalesi, Cenevizliler tarafından yeniden inşa edilmiştir. 14. yüzyılda Osmanlı şehzadesi Şehzade Halil kaçırılarak kalede alıkonulmuştur. Şehrin ilhak edilmesinin ardından surlar, 1538-1539 yılları arasında Osmanlılar tarafından onarılmış ve bu dönemde kaleye kuleler eklenmiştir.
Mimari Özellikleri ve Bölümleri
Yarımada üzerinde uzanan kalenin kulelerinden biri Athena tapınağının en kuzey ucunu; güneybatı ucunu ise topluca Beşkapılar (Beş Kapı) olarak bilinen beş kapı işaret etmektedir. Bu Beşkapılar bölümü, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kayıkhane olarak kullanılmıştır.
UNESCO Dünya Mirası ve Konumu
Foça Kalesi, 2013 yılında Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilmiştir. Kale, İzmir şehir merkezine yaklaşık 55 km uzaklıkta yer almaktadır.