Tarihçesi ve Yapım Dönemi
İzmir'in Foça ilçesinde konumlanan Kayalar Camii, Fatih Camii'nin 200 metre kuzeydoğusunda, kale içinde kalacak şekilde inşa edilmiştir. Yapının üzerinde herhangi bir kitabe bulunmadığı için banisi ve kesin yapım yılı hakkında net bir bilgi mevcut değildir. Bununla birlikte, Fatih Sultan Mehmet döneminde başlatılan imar faaliyetleri ve caminin mimari özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, en erken 15. yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı tahmin edilmektedir.
Mimari Yapısı ve Malzemeleri
Dikdörtgen planlı bir yapıya sahip olan Kayalar Camii'nin inşasında antik dönem ve Doğu Roma (Bizans) dönemi kalıntıları ile moloz taş kullanılmıştır. Ahşap bir çatıya sahip olan caminin, yıllar içinde yapılan çeşitli yenilemeler ve tadilatlar sebebiyle orijinal özellikleri kaybolmuştur. Caminin iç süslemelerinde ise geç dönem yansımaları gözlemlenebilmektedir.
Minare Özellikleri
Caminin taş kaide üzerine oturtulmuş, yuvarlak gövdeli ve tek şerefeli minaresi 19. yüzyılda yenilenmiştir. Yenilenen bu minare, dönemin estetik anlayışını yansıtacak şekilde soğan kubbeli bir mimari üsluba sahiptir.
Konumu ve Görülmeye Değer Yanları
Kayalar Camii, Foça'nın tarihi kale içi bölgesinde yer almaktadır. Yapımında kullanılan antik ve Doğu Roma dönemine ait devşirme malzemeleri ve 19. yüzyılın estetiğini taşıyan soğan kubbeli minaresiyle dikkat çeken yapı, bölgedeki Osmanlı dönemi imar faaliyetlerinin önemli örneklerinden biridir.