Genel Bakış ve Tarihçe
Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Bulanık köyünün Çamlık mahallesinde yer alan Yeni Rabat Kilisesi (Ahaldaba Kilisesi), bölgenin en önemli tarihi ve kültürel miraslarından biridir. Gürcüce bir yer adı olan ve "yeni köy" veya "yeni yerleşme" anlamına gelen Ahaldaba adı, zamanla kale etrafında zanaat ve ticaretle uğraşanların yaşadığı yerleşimleri tanımlamak için kullanılan Arapça kökenli Rabat kelimesiyle birleşerek Yeni Rabat'a dönüşmüştür. Ahaldaba Kilisesi'nin Gürcü Krallığı döneminde, 10. ila 11. yüzyıllarda inşa edilmiş olması, buranın oldukça köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir.
Bulanık Köyü ve Çevresindeki Tarihi Zenginlikler
Bulanık köyü ve mahalleleri, farklı dönemlerin izlerini taşıyan tarihi savunma ve dini yapılara ev sahipliği yapmaktadır. Çamlık mahallesinde bulunan kilisenin yanı sıra tarihi Yeni Rabat Kalesi de bu mahalle sınırları içinde yer alır. Köyün bir diğer mahallesini oluşturan eski adı Arnauli olan Kirazlı mahallesinde ise bölgenin savunma ve gözetleme noktalarından biri olan Karsevani Kalesi yer almaktadır. Ayrıca, bugünkü yerleşimin dışında yıkık halde bulunan ve Osmanlı döneminden önce inşa edildiği düşünülen Longothevi Kilisesi de köyün diğer bir tarihi kalıntısıdır.
Bölgenin Tarihsel Süreci
Tarihsel Gürcistan'ın sınırları içerisindeki Klarceti bölgesinde yer alan köyün eski adı Gürcüce "Longotlar'ın vadisi" anlamına gelen Longothevi'dir. Bölge, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan yerleşim, Rus idaresi döneminde Longothevi nahiyesinin merkezi haline gelmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre Gürcistan sınırlarında kaldıktan sonra, 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Türkiye'ye bırakılmıştır. Türkçe olmadığı gerekçesiyle köyün adı 1925 yılında Bulanık olarak değiştirilmiştir.
Mimari Değeri ve Kültür Turizmi
Ahaldaba Kilisesi (Yeni Rabat Kilisesi) ve çevresindeki tarihi kaleler, döneminin taş işçiliğini ve mimari tarzını yansıtan değerli örnekler sunmaktadır. Doğa ile tarihin bütünleştiği bu benzersiz coğrafyada yer alan yapılar, tarih meraklıları ve kültür turizmi ziyaretçileri için görülmeye değer niteliktedir. Ardanuç ilçesinin zengin tarihi geçmişini yerinde incelemek ve Gürcü Krallığı'ndan Osmanlı dönemine uzanan geniş bir tarihsel süreci deneyimlemek isteyen ziyaretçiler için bu tarihi mekanlar önemli bir keşif rotası oluşturmaktadır.