Tepedüzü Köyü'nün Tarihi ve Eski Adı Mukeri
Artvin'in Ardanuç ilçesine bağlı olan Tepedüzü köyünün eski adı Mukeri'dir. Gürcüce bir kelime olan Mukeri (მუქერი), erzak anlamına gelmektedir. Bu adın, geçmişte köyde yiyecek saklamak amacıyla kullanılan ve günümüzde de varlığını sürdüren Mukeri Daranı ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Osmanlı idari kayıtlarında Muker veya Müker şeklinde geçen yerleşim, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Muker (موكیر) olarak kaydedilmiştir. Tarihsel Gürcistan'ın önemli bir bölgesi olan Klarceti sınırları içerisinde yer alan köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir.
Tarihi Süreç ve Nüfus Gelişimi
Köyün Osmanlı dönemindeki demografik yapısı zamanla değişiklik göstermiştir. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayıtlarına göre, Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı olan köyde tamamı Hristiyan olan 28 hane yaşamaktaydı. 1595 yılı tahrir defterinde ise köyün nüfusunun 31 haneye ulaştığı, bu hanelerin 8'inin Müslüman, 23'ünün ise Hristiyan olduğu belirtilmiştir. 1835 yılındaki nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Ardanuç livasına bağlı olan köyde 53 hane ve 135 erkek nüfus kaydedilmiştir; kadın nüfus da eklendiğinde köyün toplam nüfusunun yaklaşık 270 kişi olduğu tahmin edilmektedir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasındaki Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılı Rus kayıtlarında Muker (Мукеръ) adıyla Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Unishevi nahiyesinde yer almıştır. Bu dönemde köyde 50 hanede 265 kişi yaşamaktaydı ve nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Ayrıca 11 haneden oluşan Anaklia (Анакліа) adında bir mahalle de köyün sınırları içerisindeydi. Buna rağmen köyde günümüzde de kullanılan Verhevi, Ahalta, Tzertilhevi ve Mereketi gibi Gürcüce yer adları varlığını korumuştur.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rus ordusunun çekilmesinin ardından bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması ile Sovyet Rusya tarafından Gürcistan'ın bir parçası olarak tanınmıştır. Ancak 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması ile Mukeri köyünü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakılmıştır. 1922 yılı nüfus tespitinde merkez kazaya bağlı Ardanuç nahiyesinin bir köyü olan yerleşimde 13 hanede 50 kişi yaşamaktaydı. Mukeri veya Muker ismi Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında köyün adı Tepedüzü olarak değiştirilmiştir. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Artvin kazasına bağlı olan köyün nüfusu 195 kişiyken, 1965 yılında bu sayı 431 kişiye yükselmiş ve bu nüfustan 204 kişinin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir.
Köydeki Tarihi Yapılar: Mukeri Kilisesi ve Daranı
Tepedüzü köyünde geçmiş dönemlerden günümüze ulaşan çok önemli tarihi kalıntılar bulunmaktadır. Bunların en başında Osmanlı dönemi öncesinden kalan ve günümüzde neredeyse tamamen yıkılmış durumda olan Mukeri Kilisesi gelmektedir. Köydeki bir diğer önemli tarihi yapı ise yiyecek saklama alanı ve yeraltı sığınağı olarak kullanılan Mukeri Daranı'dır. Köy sınırları içinde bu amaçla inşa edilmiş on adet daran bulunmaktadır. Büyük bir kısmı günümüze kadar sağlam ulaşan bu daran yapıları, 2015 yılında bölgede incelemelerde bulunan Gürcü bir araştırma grubu tarafından tespit edilerek kayıt altına alınmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Tepedüzü köyü coğrafi olarak 1572 metre rakımda konumlanmıştır. Artvin il merkezine 50 kilometre, bağlı olduğu Ardanuç ilçe merkezine ise 8 kilometre uzaklıkta yer alan köy, Karadeniz Bölgesi'nin doğusunda doğayla iç içe ve tarihi kalıntılarıyla keşfedilmeyi bekleyen önemli bir destinasyondur.