Tarihi Geçmişi ve Zğapori Dönemi
Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir Karadeniz yerleşimi olan Taşkıran köyünün bilinen eski adı Zğaporidir (ზღაპორი). Gürcüce kökenli bu ismin Türkçeye Zğabor veya Zğapor şeklinde aktarıldığı tahmin edilmektedir. Tarihsel olarak Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alan yerleşim, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu yönetimine geçmiştir. Köy bünyesinde günümüzde tespit edilen Cevaneti, Gozaneti, Şavlağeti, Vani, Akaketi, Bunara ve Gasmaliketi gibi çok sayıda Gürcüce mikro yer adı, bu tarihi dönemden günümüze ulaşan önemli kültürel izleri yansıtmaktadır.
Osmanlı ve Rusya Yönetimindeki İdari ve Demografik Yapı
Zğapor köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri kayıtlarında Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağına bağlı bir vakıf köyü olarak kaydedilmiştir. Sadece erkek nüfusunun vergilendirme ve askerlik amacıyla sayıldığı bu tarihte köyde 126 hanede 366 erkek nüfus belirlenmiştir. Kadın nüfusun da eklenmesiyle toplam nüfusun 732 kişiye ulaştığı tahmin edilmektedir. Köy o yıllarda Bunara, Tuhat, Cevanet, Musioğlu, Gozanet, Şavlağet, Halaçoğlu, Bağyancılar, Van ve Sarıgöl mahallelerinden oluşmaktaydı. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde 88 hanede 357 nüfusa sahip olduğu görülen köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasındaki sınır değişiklikleriyle Rusya'ya bırakılınca Kiskim kazasına bağlanmıştır.
Cumhuriyet Dönemi İsim Değişiklikleri ve Taş Ustaları Mirası
Cumhuriyetin ilanından sonra 1928 yılı kayıtlarında adı yanlışlıkla 'Dğayor' olarak geçen köy, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlıyken 936 kişilik bir nüfusa sahipti. Yabancı kökten geldiği gerekçesiyle adı 1959 yılında yürürlüğe giren kanunla Sarıgöl olarak değiştirilmiş ve Sarıgöl bucağının merkezi yapılmıştır. Ancak bu köyde tarih boyunca çok sayıda nitelikli taş ustası yetişmiş olması sebebiyle köyün ismi kısa süre sonra tekrar değiştirilerek Taşkıran yapılmıştır. 1965 sayımında köyün nüfusu 1.668 kişiye ulaşmış, bu nüfusun 288'inin okuryazar olduğu kayıtlara geçmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Doğu Karadeniz Bölgesi coğrafyasında yer alan Taşkıran köyü, deniz seviyesinden 1020 metre yükseklikte kurulmuştur. Coğrafi konumu bakımından Artvin il merkezine 129 kilometre, Yusufeli ilçe merkezine ise 24 kilometre uzaklıktadır. Doğal yapısı, köklü tarihi arka planı ve zengin mikro yer adlarıyla bölgenin en özgün yerleşim yerlerinden biri olma özelliğini korumaktadır.