Şagora Kilisesi (Gürcüce: შაგორას ეკლესია), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Gümüşhane köyünün sınırları içinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Tarihi yapının, geçmişte kendisiyle aynı adı taşıyan köyün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.
Şagora Kilisesi'nin Tarihçesi
Kilisenin bulunduğu Klarceti bölgesi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biridir. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Osmanlı idaresinin kısa bir süre sonra, 1574 tarihinde gerçekleştirdiği tahrirde Şagora bir yerleşim olarak geçmez. Bölgede gümüş madeni çıkması nedeniyle buranın tahrir defterine Gümüşhane olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir. Bu dönemde Gümüşhane köyü 55 Hristiyan haneden oluşmaktaydı ve Şagora Kilisesi'nin de bu Hristiyan nüfusa hizmet ettiği anlaşılmaktadır. Şagora, 20. yüzyılın başlarında (1900-1914) hazırlanan bir Rusça haritada kilise kalıntısının bulunduğu yer olarak işaretlenmiştir.
Şagora Adının Anlamı ve Kökeni
Gürcüce bir yer adı olan Şagora isminin, orta anlamına gelen şua (შუა) ile tepe anlamına gelen gora (გორა) kelimelerinden türediği düşünülmektedir. Bu iki kelimenin birleşimiyle oluşan ve 'orta tepe' anlamına gelen 'Şua Gora' (შუა გორა) tamlamasının zamanla değişime uğrayarak Şagora ismini aldığı tahmin edilmektedir.
Kilisenin Mimarisi ve Günümüzdeki Durumu
Şagora Kilisesi, Gümüşhane köyünün 1 kilometre güneydoğusunda konumlanmaktadır. Tek nefli bir köy kilisesi olan yapı, dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Günümüzde dış duvar kaplama taşları tamamen dökülmüş durumdadır. Tarihi kiliseden günümüze yalnızca duvarların bazı kısımları ulaşabilmiştir. Doğu ve güney duvarları bir bütün halinde olmayıp, kuzeydoğu köşesinin küçük bir bölümü ayakta durmaktadır. Yıkık ve genişlemiş bir pencerenin bulunduğu kuzey duvarı ile diğer kalıntılardan, yapının duvarlarının orta büyüklükte kesme taşlarla kaplı olduğu anlaşılmaktadır.