Artvin'in Tarihi Yerleşimi: Ovacık Köyü
Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köy olan Ovacık, Karadeniz Bölgesi'nde, 1028 metre rakımda konumlanmaktadır. İl merkezine 58 kilometre, Ardanuç ilçe merkezine ise 16 kilometre uzaklıkta bulunan bu tarihi köy, günümüzde sessiz ve huzurlu bir Karadeniz yerleşimidir. 2021 yılı verilerine göre 134 kişilik bir nüfusa sahip olan köy, geçmişten günümüze taşıdığı zengin idari ve demografik kayıtlarıyla bölge tarihine ışık tutmaktadır.
Orta Çağ'dan Osmanlı Dönemine Sahre'nin Geçmişi
Ovacık köyünün bilinen en eski adı Sahre'dir. Osmanlı dönemine ait 1574 tarihli mufassal defterde ve Artvin vilayeti üzerine kaleme alınmış 1927 tarihli Osmanlıca kaynakta köyün adı Sahre (ساخرە) olarak geçmektedir. Gürcüce bir kelime olan Sahre (სახრე), hayvan gütmede kullanılan sopadan türetilmiş olabilir. Köy, Orta Çağ'da güneybatı Gürcistan topraklarını oluşturan tarihi Klarceti bölgesinin bir parçasıydı. 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden devralınan köyde yer alan Çançahi, Nakaloba, Didçala, Samaleti ve Zeriçala gibi Gürcüce yer adları, köyün eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu kanıtlamaktadır.
Nüfus Hareketleri ve İdari Dönüşümler
Osmanlı yönetimine geçişinin ardından Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlanan Sahre'de, 1574 tahririne göre 46 Hristiyan hane yaşamaktaydı. 1595 yılına gelindiğinde hane sayısı 40'a gerilemiş, bu nüfus içerisinde 7 hanenin ise Müslümanlığa geçtiği kaydedilmiştir. 1835 yılında askere alma ve vergi tahsili amacıyla gerçekleştirilen nüfus sayımında ise köyde 77 hanede 215 erkek nüfus tespit edilmiştir. Kadın nüfus da hesaba katıldığında, o dönemde köyde yaklaşık 430 kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir.
Rus İdaresi ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemi
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması ile köy Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinde Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Sahre nahiyesinin en büyük yerleşimi olan köyün nüfusu 1886 yılında 118 hanede 596 kişiye ulaşmış ve tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. I. Dünya Savaşı sonrasında bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile yeniden Türkiye'ye katılmıştır. 1922'de 29 hanede 96 Türk nüfus barındıran köyün adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında Ovacık olarak değiştirilmiştir. Köyün nüfusu 1940 yılında 433, 1965 yılında ise 711 kişiye ulaşmış, bu dönemde köydeki okuma yazma bilen kişi sayısı ise 356 olarak kaydedilmiştir.