Mollahasan, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı, deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte yer alan tarihi bir köydür. Coğrafi konumu itibarıyla Ardahan il merkezine 66 km, Göle ilçe merkezine ise 23 km uzaklıkta bulunan yerleşim, Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek platoları üzerinde konumlanmıştır. Köyün günümüzdeki nüfusu yıllar içinde değişim göstermiş olup, 2022 yılı verilerine göre 315 kişiden oluşmaktadır.
Mollahasan'ın Tarihsel Kökenleri ve Egemenlik Dönemleri
Mollahasan, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da (günümüzde Göle) yer almaktaydı. Bu bölge, 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan yerleşim, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti tarafından Rusya İmparatorluğu'na bırakılmıştır. Rus idaresi altındayken Ardahan sancağının Göle kazasına bağlanan köy, Rus kayıtlarında "Molla Gasan" (Молла-Гасан) olarak anılmıştır.
Nüfus Yapısı ve Cumhuriyet Dönemine Geçiş
Köyün 1886 yılındaki nüfusu 167 kişi olup, bu nüfusun 130'u Türk, 37'si ise Kürt olarak kaydedilmiştir. Yıllar içinde nüfusu artan yerleşimde nüfus 1896 yılında 183 kişiye, 1906 yılında ise 241 kişiye ulaşmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rus kuvvetlerinin çekilmesiyle bir süre fiilen Ermenistan sınırları içerisinde kalan köy, 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Türkiye sınırlarına dahil edilmiştir. Cumhuriyet döneminin başlarında, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Molla Hasan" (مla خسن) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasına bağlı Okam nahiyesine bağlı bir yerleşim olarak kaydedilmiştir.
Cumhuriyet Dönemindeki Gelişimi
Mollahasan köyünün nüfusu cumhuriyet döneminde yükseliş trendine girerek 1940 genel nüfus sayımında 508 kişiye, 1965 genel nüfus sayımında ise 909 kişiye kadar ulaşmıştır. 1965 yılı verilerine göre bu nüfus içerisinde okuma yazma bilen kişi sayısı 260 olarak tespit edilmiştir. İlerleyen dönemlerde nüfusu 1985 yılında 957, 1990 yılında ise 914 kişiye kadar ulaşarak zirve noktalarını görmüş; ancak sonraki yıllarda göç dalgalarıyla birlikte azalarak günümüzdeki seviyelerine gerilemiştir.