Maskuri Kilisesi'nin Tarihi ve Önemi
Maskuri Kilisesi (Gürcüce: მასკურის ეკლესია) veya diğer adıyla Meksur Kilisesi, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde ise Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı Cihanlı (eski adıyla Maskuri) köyünde yer alan Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir. Köyün eski adı olan Maskuri, Megrelcede "akarsu kolu" anlamına gelmektedir. Laz ve Megrel dillerinde "skuri" ise "akarsu / dere" demektir.
Tarihsel Süreç ve Osmanlı Dönemi
Kilisenin bulunduğu Tao bölgesini Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin 1574 tarihli tahririne göre Meksur köyünün nüfusu 130 Hristiyan haneden oluşmaktaydı. Sonraki dönemde köy halkının Müslüman olmasıyla birlikte Maskuri Kilisesi cemaatini ve işlevini yitirmiş, zaman içinde yıkılmıştır. Kilise son zamanlarda samanlık olarak kullanılmıştır.
Mimari Yapısı ve Konumu
Maskuri Kilisesi, Cihanlı köyünün güneybatısında bir yamaçta, doğu tarafı doğal bir kayaya yaslanarak inşa edilmiştir. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı ve tek nefli bir yapıdır. Dolgu duvar tekniğiyle moloz taşlar ve kireç harcı kullanılarak inşa edilen yapının cepheleri kaba ve düzgün kesme taşlarla kaplanmıştır. Yapının batı kısmı tamamen yıkılmış olup samanlık olarak kullanıldığı dönemde batı duvarı köylüler tarafından yeniden örülmüştür.
Kilisenin İç Mekan Detayları
Kuzey tarafında bir girişi bulunan kilisenin yarım daire planlı apsisi, yarım daire bir kemerle ana mekâna bağlanmaktadır. Apsiste iki adet küçük niş yer alır. Kilisenin doğu duvarının üst kısmında mazgal tarzında küçük bir pencere bulunmakta olup, bu pencere yatay istiflenmiş tuğlalarla örülmüş bir yarım kubbeyle örtülmüştür.