Longothevi Kilisesi ve Konumu
Longothevi Kilisesi, tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı Longothevi olan Bulanık köyünde yer alan Orta Çağ'dan kalma tarihi bir kilisedir. Bulanık köyünün yaklaşık 1 kilometre kuzeybatısında, ormanlık bir alan içerisindeki kayalık bir yamaçta konumlanmaktadır.
Tarihçe ve Kökeni
Kilisenin yer aldığı Klarceti bölgesi, tarihsel Gürcistan sınırları içerisinde bulunmaktaydı. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Mekanın adı olan Longothevi, Samtshe-Saatabago döneminin tavadi sülalelerinden olan "Longos-dze" ile ilişkilendirilmekte olup "Longotlar'ın vadisi" anlamına gelmektedir. Kilisenin de bu dönemden kaldığı anlaşılmaktadır.
Mimari Özellikleri
Bir köy kilisesi olan Longothevi Kilisesi, 9,45 × 4,5 metre boyutlarında tek nefli bir yapıdır. Grimsi kumtaşı kullanılarak dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiş olup, kuzey tarafında ek bir yapı barındırmaktadır. Günümüzde kilisenin apsisi, güney duvarının büyük bölümü ve çatısı yıkılmış durumdadır. Ayakta kalan kuzey duvarı ile apsisin bu duvara bağlantılı kısmının yüksekliği yaklaşık 3 metreyi bulmaktadır. Batı tarafındaki kemerli giriş kapısı ise zarar gördüğü için genişlemiştir.
Mevcut Durumu ve Yerel İsimlendirme
Yapının duvarlarındaki kesme kaplama taşlar tamamen sökülüp götürülmüş, apsisinde ise sıva izleri tespit edilmiştir. Köylülerin aktardığı bilgilere göre 1970'li yıllarda kilisenin çatı örtüsü olduğu gibi durmaktaydı. Bölgede yer alan Yeni Rabat'taki daha büyük kilise nedeniyle, köylüler Longothevi Kilisesi'ni günümüzde "Küçük Kilise" olarak da adlandırmaktadır.