İdeli Kalesi'nin Tarihçesi
İdeli Kalesi (veya İğdeli Kalesi), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı İğdeli mahallesinde yer alan, Orta Çağ'da Gürcülerden kalmış tarihi bir kaledir. Kalenin bulunduğu Tao bölgesi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi ve Osmanlılar bu bölgeyi 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Eski Osmanlı kayıtlarında İğdeli adıyla bir köy ise yer almamıştır.
Konumu ve Ulaşımı
İdeli Kalesi, İğdeli yerleşim merkezinin hemen içinde olmayıp, bu merkezin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde konumlanmaktadır. İki derenin birleştiği yerde, stratejik ve kayalık bir tepenin üzerinde inşa edilmiştir.
Mimari Yapısı ve Özellikleri
Kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcı kullanılarak inşa edilen kalenin boyutları 80×16 metredir. Günümüze yüksek sur duvarları ve kale içindeki yapıların yıkıntıları ulaşabilmiştir. Kale, aralarında 30 metre mesafe bulunan iki ayrı kısımdan oluşur ve bu iki kısım kayanın sırtı boyunca uzanan duvarlar sayesinde birleşir. Kalede beş adet kule bulunmakla birlikte, kalenin dışında 70 metre yükseklikte yer alan yuvarlak yapının da kule olduğu tahmin edilmektedir.
Kale Kilisesi
Kalenin dibinde, kaleye ait olduğu tahmin edilen tek nefli bir kilise kalıntısı yer almaktadır. Günümüzde çatı örtüsü tamamen yıkılmış, yalnızca duvarları ayakta kalmıştır. Tıpkı kale gibi kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilen kilisenin girişi batı yönündedir; doğu ve batı cephelerinde ise birer penceresi bulunur.