Gökçe (eski adıyla Opiçala), Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan ve tarihi Tao-Klarceti bölgesinin kültürel zenginliğini barındıran tarihi bir köydür. Deniz seviyesinden 1588 metre yükseklikte yer alan köy; Artvin il merkezine 53 kilometre, Ardanuç ilçe merkezine ise 22 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan köy, köklü geçmişi ve doğal çevre özellikleri ile dikkat çekmektedir.
Gökçe Köyünün Tarihçesi ve İsim Kökeni
Köyün bilinen eski adı Gürcüce bir yer adı olan Opiçala'dır (ოფიჭალა). Bu isim, kara kavak anlamına gelen "opi" (ოფი) ile dere kıyısındaki düzlük anlamına gelen "çala" (ჭალა) kelimelerinin birleşmesinden oluşmakta ve "kara kavak düzü" anlamına gelmektedir. Bu yer adı tarihi Türkçe kayıtlarda farklı biçimlerde yer bulmuştur; 1835 nüfus defterinde Opiçala (اوفچالە) ve 1927 tarihli Artvin vilayetine dair Osmanlıca kitapta Obicala (اوبیجال) şeklinde kaydedilmiştir. Köyün adı Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında Gökçe olarak değiştirilmiştir.
Tarihsel Süreç ve Osmanlı Dönemi
Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen Verkana, Taviçala, Kanagora, Saltakana ve Gora gibi Gürcüce mevki adlarının bu dönemden günümüze miras kaldığı kabul edilmektedir. Osmanlı idaresinde Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlanan köyün nüfusu, 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterine (Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan) göre tamamı Hristiyan olan 21 haneden oluşmaktaydı. 1595 tarihli deftere (Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç) göre ise köy nüfusu 11 haneye düşmüş ve bu hanelerden biri Müslüman olmuştur. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ise Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ardanuç sancağının köyleri arasında yer alan yerleşimde 15 hanede 51 erkek nüfus kaydedilmiştir.
Rus İdaresi, Cumhuriyet Dönemi ve Demografik Yapı
Opiçala köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Rusya İmparatorluğu'na bırakılmıştır. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Opisçala (Описчала) olarak kaydedilen köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Ança nahiyesinin sınırları içerisindeydi. Bu dönemde köydeki 28 hanede tamamı Gürcü olan 162 kişi yaşamaktaydı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Rusların çekilmesiyle bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 1921 yılında Ankara Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır. 1922 nüfus cetveline göre köyde 7 hanede 21 kişi yaşamakta olup, nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında 125 kişiye ulaşan nüfusun içerisinde 33 kişinin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Köy, Ardanuç ilçesinde "Gürcü Kolu" olarak adlandırılan bölgede Gürcü dilinin konuşulduğu son köylerden biri olarak bilinmektedir.
Gökçe Köyünün Tarihi Kalıntıları
Gökçe (Opiçala) köyünde günümüze ulaşan ve varlığı tespit edilen tek tarihsel mimari yapı eski bir su değirmenidir. Kabaca yontulmuş taşlar ve harç kullanılarak inşa edilen bu değirmenden günümüze sadece yıkıntılar ulaşabilmiştir. Bu tarihi kalıntı, bölgenin kırsal yaşam kültürünü ve tarihi geçmişini yansıtan önemli bir kültürel değerdir.