Dokumacılar Köyü: Doğanın ve Tarihin Buluştuğu Köklü Yerleşim
Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı olan Dokumacılar Köyü, Karadeniz Bölgesi'nin engebeli coğrafyasında, 1655 metre rakımda konumlanan tarihi bir yerleşimdir. Köyün bilinen en eski isimleri "Aşağı Hungamek" veya "Aşağı Hengamek" olarak kayıtlara geçmiştir. Bu isim, Çoruh Nehri'nin kollarından biri olan ve coşkun, gürültülü akışıyla bilinen Hengamek Deresi'nden gelmektedir. Farsça kökenli "hengâme" (gürültü, patırtı) kelimesinin Ermeniceye geçip zamanla değişime uğramasıyla ortaya çıkan bu ad, köyün coğrafi karakterini ve derenin sesini doğrudan yansıtmaktadır. 1555 tarihli Osmanlı tahrir defterinde "Hungâmek-i Suflâ" adıyla anılan köyün ismi, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla Dokumacılar olarak değiştirilmiştir.
Orta Çağdan Osmanlı Dönemine Uzanan Tarihsel Süreç
Dokumacılar Köyü, erken ve geç orta çağ dönemlerinde Gürcü devletlerinin sınırları içerisinde yer almaktaydı. 16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı İmparatorluğu, bu bölgeyi Samtshe Atabeyliği'nden devralarak kendi topraklarına katmıştır. 1555 ve 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde köy, Peterek sancağına bağlı bir yerleşim yeri olarak Yukarı Hungamek (günümüzdeki Yüncüler) ile birlikte kaydedilmiştir. 1574 yılı verilerine göre, bu iki köyün toplam nüfusu 28 haneden (yaklaşık 148 kişi) oluşmaktaydı ve nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmişti. Tarihsel süreç içerisindeki inançsal değişimlerin sonucunda, 1652 yılına gelindiğinde köyün nüfusunun tamamen Müslümanlaştığı görülmektedir.
Nüfus Hareketleri ve İdari Yapı
19. yüzyıl Osmanlı idaresi kayıtlarında da köyün gelişimine dair önemli veriler bulunmaktadır. 1835 yılında gerçekleştirilen nüfus tespitinde, Kiskim sancağına bağlı tek köy olarak kaydedilen Hungamek'te 168 hanede 385 erkek nüfus sayılmıştır. Dönemin aile yapısını yansıtacak şekilde hane başına düşen ortalama kişi sayısı 4,5 civarında seyretmiştir. 1848 yılına gelindiğinde ise müstakil bir köy olarak yazılan "Hungamek-i Sufla" bünyesinde 78 hanede 390 kişinin yaşadığı belgelenmiştir. Cumhuriyet döneminde, 1928 yılında Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı olan köy, 1935 nüfus sayımında Erzurum vilayeti sınırları içerisinde "Hüngemeğisüfla" adıyla yer almış ve o dönem 520 kişilik bir nüfusa ev sahipliği yapmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Karadeniz Bölgesi'nin dağlık ve etkileyici doğasının bir parçası olan Dokumacılar Köyü, Artvin il merkezine 141 kilometre, Yusufeli ilçe merkezine ise 36 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Derin vadilerin ve gür alan derelerin şekillendirdiği bu özel coğrafya, tarih boyunca tarım ve hayvancılıkla uğraşan topluluklar için güvenli bir sığınak olmuştur. Geçmişte yüksek nüfus yoğunluklarına sahip olan köyde son yıllarda nüfus seviyeleri değişmiş olup, 2021 yılı verilerine göre köy nüfusu 304 ila 317 kişi arasında kaydedilmiştir.