Rize'nin Tarihi ve Doğal Mirası: Çamlıtepe Köyü
Rize ilinin Hemşin ilçesine bağlı olan Çamlıtepe Köyü, Karadeniz Bölgesi'nin kendine has coğrafyasında, 764 metre rakımda yer alan köklü bir yerleşim yeridir. Hemşin ilçe merkezine 5 kilometre, Rize il merkezine ise 62 kilometre uzaklıkta konumlanan bu tarihi köy, geçmişte taşıdığı isimler ve köklü yerleşim tarihiyle bölgenin kültürel yapısını yansıtan önemli yerlerden biridir.
Antik Dönemden Osmanlı İmparatorluğu'na Çamlıtepe Tarihi
Köyün tarihi oldukça eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Çamlıtepe'nin de içinde yer aldığı Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da ünlü Kolheti Krallığı sınırları dahilinde bulunmaktaydı. Bölge, Trabzon İmparatorluğu'nun 1461 yılında Osmanlılar tarafından ortadan kaldırılmasının ardından, 1547 yılında tamamen Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğine geçmiştir. Tarih boyunca bu topraklarda yaşayan farklı kültürlerin izlerini taşıyan köy, tarihi belgelerde önemli kayıtlara sahiptir.
Nefs-i Zuğa'dan Çamlıtepe'ye Adlandırma Süreci
Çamlıtepe köyünün eski adı Nefs-i Zuğa'dır. Bu isim, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de "Nefs-i Zuğa" (نفس ظوغە) olarak kaydedilmiştir. Kelime kökeni incelendiğinde, Zuğa (ზუღა) kelimesinin Lazca bir sözcük olduğu ve "deniz" anlamına geldiği bilinmektedir. Ünlü dilbilimci Nikolay Marr da 1910 yılındaki çalışmalarında Zuğa adının Lazca olduğunu doğrulamıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de aynı adla anılan yerleşim, adının Türkçe olmaması gerekçesiyle 1959 yılında resmi olarak Çamlıtepe ismini almıştır.
Nüfus Dinamikleri ve Tarihsel İdari Yapı
1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlı olan Nefs-i Zuğa köyü, o dönem 43 hanede yaşayan 207 kişilik bir nüfusa sahipti. Aynı salnamede köydeki vergiye tabi hayvan varlığı olarak 100 koyun, 100 keçi, 150 inek, 7 öküz ve 6 at kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rusya sınırları içinde kalan yerleşim, Cumhuriyet döneminde de gelişimini sürdürmüştür. 1940 yılı nüfus sayımında "Nefsizüga" şeklinde yazılmış olan yerleşim, 232'si erkek ve 361'i kadın olmak üzere, 593 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında köyün nüfusu 356 kişiden oluşuyordu ve 137 kişi okuma yazma biliyordu. Aynı tarihte Hemşin nahiyesinin adı Ortaköy olarak değiştirilmişti. Çamlıtepe köyünün nüfusu son olarak 2020 yılı verilerine göre 101 kişi olarak kaydedilmiştir.