Ciha Kalesi'nin Konumu ve Tanımı
Ciha Kalesi (Lazca: Lamğoşi Cixa), Rize ilinin Pazar ilçesinde yer alan tarihi bir kaledir. Pazar ilçe merkezine 7 kilometre uzaklıkta, Hemşin Deresi’nin doğusundaki bir tepe üzerinde konumlanmıştır. Kalenin bulunduğu tepenin rakımı 350 metre olup, yapı toplamda 640 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Kalenin yer aldığı Yücehisar köyünün eski adı Lamğo olup, kalenin Lazca ismi olan "Lamğoşi ciha" da adını buradan almaktadır. Bazı kaynaklarda Şentepe köyünde yer aldığının belirtilmesi nedeniyle kale, bölgede Ğulivat Kalesi olarak da tanınmaktadır.
Tarihi ve İşlevi
Kalenin 14. yüzyılda Cenevizliler tarafından inşa edildiği tahmin edilmektedir. Yapının yapılış amacının stratejik olarak haberleşme ve gözetleme faaliyetlerini yürütmek olduğu düşünülmektedir. Zamanla Lazcada kale anlamına gelen "ciha" kelimesinin bu anlamı unutulmuş ve yapının ismi Türkçeye doğrudan "Ciha Kalesi" olarak geçiş yapmıştır.
Mimari Özellikleri ve Yapısı
Dairesel bir plan şemasına sahip olan Ciha Kalesi'nin sur duvarlarının kalınlığı bölgeden bölgeye değişmekle birlikte 1,2 ila 1,8 metre arasında değişmektedir. Yapının iç mekan uzunluğu 27 metre, genişliği ise 22 metredir. Kalenin kuzeydoğu cephesinde iki kule ile desteklenmiş bir giriş kapısı bulunur. Kalenin merkezinde (ortasında) ise daire planlı bir başka kule daha yer almaktadır.
Günümüzdeki Korunma Durumu
Kalenin surlarının günümüzdeki maksimum yüksekliği 6 ila 7 metre civarındadır. Ciha Kalesi'nin kuzeydoğu kısmı günümüzde oldukça iyi korunmuş bir durumda varlığını sürdürmektedir. Rize ilinin arkeolojik sitleri ve kaleleri arasında yer alan bu tarihi yapı, bölgedeki geçmiş savunma mimarisinin önemli izlerini taşımaktadır.