Büyüktepe Höyük'ün Konumu ve Coğrafi Yapısı
Büyüktepe Höyük, Bayburt il merkezinin 35 km güneybatısında, Demirözü ilçesinin 5 km kuzeyinde ve Çiftetaş köyünün 1 km kuzeyinde yer alan, bölgenin en önemli höyüğü olarak görülen tarihi bir yerleşim alanıdır. Su kaynakları yönünden son derece zengin olan Beşpınar Vadisi'nde konumlanan höyük, semer biçiminde bir boyunla birleşen iki tepeden meydana gelmektedir. Höyüğün büyük olan tepesi 180 x 25 metre boyutlarında olup vadi tabanından 20 metre yüksekliktedir. Zamanla oluşan erozyon nedeniyle alandaki kültür toprağı süpürülmüş ve yer yer ana kaya ortaya çıkmıştır.
Arkeolojik Kazılar ve Araştırmalar
Höyük üzerindeki bilimsel araştırmalar 1990 yılından itibaren başlamıştır. Bu tarihten itibaren Antonio Sagona tarafından yüzey araştırmaları ve kazı çalışmaları yürütülmüştür. Gerçekleştirilen arkeolojik kazılar Erzurum Müzesi tarafından üç sezon olarak yaptırılmıştır. Kazıların kısa süreli olmasına bağlı olarak höyükte çok az maden buluntu ele geçmiştir. Kayıtlarda yer alan iki tunç ok ucu da Demir Çağı katlarında bulunmuştur.
Yaşam Tarzı ve Buluntular
Büyüktepe Höyük'te ulaşılan kalıntılara bakıldığında, yerleşimdeki insanların kulübe tarzı yapılarda oturduğu anlaşılmaktadır. Erken Tunç Çağı'nda yerleşmenin göçebe kabileler tarafından geçici bir iskan yeri olarak kullanıldığı ileri sürülmektedir.
Tarihsel Değerlendirme ve Karaz Kültürü
Höyükte ilk yerleşmenin MÖ 3500 dolaylarında başladığı anlaşılmaktadır. Bu tepe, Roma Dönemi'ne kadar kesintisiz bir biçimde veya farklı dönemlerde iskan görmüştür. Kazılarda ele geçen ve Erken Tunç Çağı'na tarihlenen çanak çömleklerin Karaz Kültürü'ne ait olduğu saptanmıştır. Dahası, bu çanak çömlek buluntuları Karaz Kültürü'ne ait ilk örnekler olarak görülmesi yönüyle de büyük bir tarihi öneme sahiptir.