Kırkpınar Köyü'nün Tarihsel Geçmişi ve Kökenleri
Bayburt il merkezine bağlı olan Kırkpınar Köyü, geçmişte uzun süre Akkoyunlu Devleti'nin toprağı olmuş, ardından Safevi Devleti kontrolüne geçerek Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Tarihi kayıtlarda eski adı Çıphınıs olarak geçen yerleşim yeri, Safevilerle yaşanan mücadelelerde dönem dönem yeniden karşı tarafın kontrolüne girmiş olsa da 1530 yılındaki tahrir kayıtlarından itibaren kesintisiz olarak Osmanlı Devleti ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti toprağı olmaya devam etmiştir. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterinde köy, Çıhponos adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak tescil edilmiştir.
Osmanlı Dönemi Sosyal ve Ekonomik Yapısı
Köyün 1591 yılı tahrir kayıtlarında sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup, söz konusu kayıtta tamamı Müslüman olan 82 erkek (nefer) nüfusun yaşadığı belirtilmektedir. Bu kayda göre köyün o tarihte Harik, Vanik, Nurbid ve Yalanlu adıyla üç mezrası bulunmaktaydı. Aynı tahrir defterinde, daha önceki tahrir kayıtlarında da not edilmiş olan Şeyh Monla Mehmed Zaviyesi adında aktif bir zaviyenin bulunduğu ve ayrıca Yar Ali Sipahi tarafından vakfedilmiş bir çeşmenin yer aldığı belgelenmiştir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan 199 numaralı Tapu Tahrir Defteri'ne göre Şeyh Monla Mehmed Zaviyesi hiçbir vakfa tabi olmayıp, köyün kendi ayırdığı Çiftlik evkafı tarafından finanse edilmekteydi. 1529-1530 tarihlerinde bu zaviyenin şeyhliğini ise Derviş Hüseyin yürütmekteydi.
19. Yüzyıl Kayıtları ve Sanayi Unsurları
1835 yılında erkek nüfusun tespit edilmesi amacıyla yapılan nüfus yoklamasında köy, Çıphınıs (Çıbhınıs) adıyla yer almaktadır. Bu dönemde tamamı Müslüman olan 64 hanede 171 (mufassal-detay defterine göre 174) erkek nüfus ikamet etmekteydi. 1845 yılına gelindiğinde hane sayısı 60 olan köyde, Şeyh Muhammed adıyla bir zaviye varlığını sürdürmekteydi. Aynı zamanda köyün ekonomik canlılığını gösteren iki adet değirmen ile bir bezirhane (keten tohumu yağı üretilen tesis) bu yüzyılda köy bünyesinde aktif olarak faaliyet göstermekteydi.
Cumhuriyet Dönemi ve Coğrafi Konumu
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte resmi kayıtlarda yine Çıphınıs adıyla anılan köyün ismi, 1959 yılında yabancı kökten geldiği ve karışıklığa (iltibasa) yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanun uyarınca Kırkpınar olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. Coğrafi açıdan Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde bulunan Kırkpınar Köyü, 1788 metre rakıma sahiptir ve Bayburt il merkezine 22 km uzaklıkta konumlanmıştır. Köyün 2022 yılı verilerine göre toplam nüfusu ise 327'dir.