Şanlıurfa ili Birecik ilçesi sınırları içinde yer alan tarihi Birecik Kalesi, üzerinde inşa edildiği beyaz kalker tepeden dolayı Beyaz Kale (Kal'etül Beyza/ Beyda) olarak da bilinmektedir. Yapı sistemi kesme taştan olan kalenin temelleri büyük kesme taşlardan yapılmış olup, yüksekliği 30 ila 40 metreyi bulan duvarları üzerinde 12 burç ile imar edilmiştir.
Kalenin ilk kuruluşu hakkındaki çeşitli görüşler bulunsa da, ilk inşasının Asurlar zamanında yapılmış olduğu sanılmaktadır. Kaynaklarda 13. yüzyılda inşa edildiği geçen Birecik Kalesi, tarih boyunca Romalılar (MÖ 30 - MS 395), Franklar (MS 1098 - 1150) ve Memlükler Dönemi (1277 - 1484) olmak üzere üç defa büyük onarımdan geçirilmiştir.
İlçe merkezini çevreleyen tarihi surlar, zamanla meydana gelen doğal afetlerden dolayı büyük bir tahribata uğramıştır. Bu nedenle surlardan günümüze ancak bazı burç kalıntıları ile ayakta kalan iki kapısı ulaşabilmiştir. Bu kapılar; Bağlar Kapısı ve meydan kapısı olarak da bilinen Urfa Kapı ile Meçan Kapı'dır.
Tarihi surların bir duvarında bir kitabe yer almaktadır. Bu kitabelere dayanarak kalenin Memlüklü Dönemi'ne, yani 1483 yılına tarihlendiği bilinmektedir. Birecik Kalesi günümüzde kısmen ayakta olan durumuyla tarihi varlığını sürdürmektedir.