Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Beratlı köyü, Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Artvin il merkezine 50 km, Ardanuç ilçe merkezine ise 8 km uzaklıkta konumlanmış tarihi bir dağ köyüdür. Rakımı 1532 metre olan bu yerleşim alanı, sakin doğası ve zengin kültürel geçmişiyle dikkat çeker. Günümüzde nüfusu azalmış olsa da, geçmiş dönemlerde bölgenin aktif ve kayıtlara sıkça geçen yerleşim yerlerinden biri olmuştur.
Köyün Kökeni ve Tarihsel Önemi
Köyün bilinen en eski adı Vartalia veya Vardalia'dır. Bu yer adının Gürcüce gül anlamına gelen 'vardi' kelimesinden türediği ve 'gül yeri' anlamına geldiği tahmin edilmektedir. Vartalia, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan tarihsel Klarceti bölgesinde yer almaktaydı. Köyde günümüze kadar korunarak ulaşmış olan Vanati, Sahre, Klditavi ve Nakapi gibi yer adları da buranın köklü bir eski Gürcü yerleşimi olduğunu açıkça kanıtlamaktadır.
Osmanlı, Rus ve Cumhuriyet Dönemi Geçmişi
Osmanlı Devleti, 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden devralmıştır. 1574 tarihli tahrir defterine göre Ardanuç nahiyesine bağlı en küçük yerleşim yeri olan Vartalia'da sadece 2 Hristiyan hane bulunmaktayken, 1595 yılında köy tamamen boşalmıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılında 248 kişilik nüfusuyla Rus idaresinde kayıt altına alınmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan yerleşim, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile nihai olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına yeniden katılmıştır.
Adının Değiştirilmesi ve Nüfus Gelişimi
1922 yılındaki nüfus tespitinde 'Vardalya' adıyla Ardanuç nahiyesine bağlı olan köyün adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında resmi olarak Beratlı olarak değiştirilmiştir. 1940 yılındaki nüfus sayımında Çoruh vilayetine bağlı olan köyün nüfusu 211 iken, 1965 yılında 334 kişiye ulaşmış ve bu nüfusun 178'inin okuryazar olduğu kaydedilmiştir. Yıllar içinde göç veren Beratlı köyünün nüfusu 2021 yılı verilerine göre 57 kişiye kadar gerilemiştir.