1915 Çanakkale Köprüsü'nün Tarihçesi
Çanakkale Boğazı'na köprü yapma düşüncesi ilk kez 1984-1989 yılları arasında ortaya atılmıştır. Daha sonra 1994'te tekrar gündeme gelen proje için 1995'te ihaleye çıkılmıştır. İhaleye katılan 18 yabancı firmadan kazananı, projenin yapılabilir olmadığını belirterek projeden çekilmiştir. 3 Mart 2016 tarihinde dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, köprünün adının 1915 Çanakkale Köprüsü olacağını açıklamıştır. 26 Ocak 2017'deki ihaleyi Daelim (Güney Kore) – Limak – SK (Güney Kore) – Yapı Merkezi Ortak Girişim Grubu kazanmış ve köprünün temeli 18 Mart 2017 tarihinde törenle Lapseki'de atılmıştır. Köprünün kuleleri 16 Mayıs 2020'de tamamlanmış, Şubat 2022'de tamamlanan köprü 18 Mart 2022'de trafiğe açılmıştır.
Mimari Tasarım ve Yapısal Özellikler
Lastik tekerlekli araçların geçebildiği köprünün orta açıklığı, Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılına atfen 2.023 metre olarak belirlenmiştir. Bu açıklık uzunluğu ile köprü, Japonya'daki Akashi Kaikyō Köprüsü'nü 32 metre geride bırakarak "Dünyanın En Uzun Asma Köprüsü" unvanını kazanmıştır. Yan açıklıklar ve yaklaşım viyadüklerinin uzunluğu ile birlikte köprünün toplam uzunluğu 4.608 metredir.
Çanakkale Savaşı Sembolleri
İki çelik kulesi olan köprünün kule yüksekliği 318 metredir. Kulelerin yüksekliği, Türk ordusunun Çanakkale Savaşı'nda 18 Mart 1915'te kazandığı galibiyete atıfla, 3 ve 18 sayılarından (üçüncü ayın on sekizinci günü) oluşturulmuştur. Kulelerin üzerine yerleştirilen ve Seyit Onbaşı'nın savaş sırasında tek başına kaldırdığı top mermilerini temsilen her biri 16 metre uzunluğunda ve 78 ton ağırlığındaki mermi figürleri ile köprünün toplam kule yüksekliği 334 metreye ulaşmaktadır. Kulelerde kullanılan kırmızı ve beyaz renkler ise Türk bayrağına atfen seçilmiştir.
Ulaşım, Geçiş Ücretleri ve Proje Maliyeti
Malkara-Çanakkale Otoyolu'nun bir parçası olan köprü, Çanakkale'nin Lapseki ile Gelibolu ilçeleri arasında yer almaktadır. Köprü, Silivri'deki O-3 ve O-7 ile Balıkesir'deki O-5 arasında karayolu bağlantısı kurulmasını sağlamaktadır. 2024 yılında 1915 Çanakkale Köprüsü'nden toplam 2 milyon 684 bin 738 araç geçiş yapmıştır. Türkiye-Güney Kore ortaklığında gerçekleştirilen köprünün yapım maliyeti 1 milyar 750 milyon euro, otoyollarla birlikte toplam maliyeti ise 2 milyar 545 milyon eurodur. 2034 yılından itibaren tamamen devlete devredilecek olan köprüde, Ocak 2026 itibarıyla KDV dâhil geçiş ücreti otomobiller için 995 lira, hafif ticari araçlar için 1245 lira ve motosikletler için 250 liradır.