Saros Körfezi'nin Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Saros Körfezi, Ege Denizi'nin kuzey kesiminde yer alan ve antik çağdaki adıyla Melas Kolpos olarak bilinen, güneyde Gelibolu Yarımadası ile kuzeyde Trakya kıyıları arasına yaklaşık 60 km kadar sokulan üçgen biçimli bir coğrafi girintidir. Kuzey ve güney kıyıları jeomorfolojik açıdan yalı yarlı ve düzenlenmiş yapısıyla çevrili olan körfezin doğuya doğru giderek daralan ucunda, Kavak Deresi'nin taşıdığı alüvyonlarla kaplanmış bataklık bir ova olan Kadıköy-eski Evreşe ovası konumlanmaktadır.
Jeolojik Yapısı ve Oluşum Kuramları
Yapılan bilimsel araştırmalara göre Saros Körfezi, Kuzey Anadolu fay hattının uzantısı olan iki kırık arasında çökmüş bir graben alanı olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, bazı araştırmacılar körfezin gerilme ve açılma hareketleri sonucunda meydana geldiğini ileri sürmektedir. Körfezin taban yapısı incelendiğinde asimetrik derinlik şartlarına sahip olduğu görülmektedir.
Derinlik Özellikleri ve Eşek Adaları
Trakya kıyıları boyunca genişliği 10 metreyi bulan ve derinliği 90 metreyi geçmeyen bir şelf alanı uzanmakta olup, bu bölgenin doğusunda üzerinde yerleşim bulunmayan birkaç küçük ada (Eşek adaları) yer almaktadır. Buna karşın Gelibolu Yarımadası kıyılarında şelf bulunmamakta ve deniz derinliği aniden 500 metreyi aşmaktadır. Düztabanlı bir oluk görünümüne sahip olan bu derin kesim, batı yönüne doğru Gökçeada ve Semendirek Adası arasında 1000 metreyi aşan derinliklere ulaşarak uzanmaktadır.
Kendi Kendini Temizleme Gücü ve Ekolojik Önem
Ege Denizi'nin en tuzlu kesimlerinden birini oluşturan Saros Körfezi, içerisinde karmaşık girdaplar çizen güçlü akıntılara ev sahipliği yapmaktadır. Bu akıntı sistemleri sayesinde kendi kendini temizleme özelliğine sahip olan körfezin, dünyada bu şekilde temiz kalarak varlığını sürdüren beş körfezden biri olduğu ileri sürülmektedir. Suların yüksek oksijen içeriği ve dökülen akarsuların taşıdığı bol besin tuzları sayesinde tür bakımından son derece zengin ve önemli bir balıkçılık alanı olan Saros Körfezi'nin her iki kıyısında da yazlıklar ile turistik kuruluşlar faaliyet göstermektedir.