Türk resim sanatının modern dönemdeki en önemli temsilcilerinden biri olan akademisyen ve ressam Zekai Ormancı, 1949 senesinde Aydın'da dünyaya gözlerini açtı. Genç yaşta adım attığı sanat yolculuğunda özgün çizgileriyle öne çıkan Ormancı, gerek akademik kimliği gerekse tuval dışına taşan dokuma eserleriyle çağdaş Türk sanatında derin izler bıraktı. Eserleri bugün yurt içi ve yurt dışındaki saygın koleksiyonlarda sergilenen usta sanatçı, 23 Nisan 2008 tarihinde İstanbul'da hayata veda etti. Hayatı boyunca yüzlerce kıymetli eser üreterek Türkiye'yi uluslararası alanda gururla temsil eden Ormancı, özellikle halıresim alanındaki kurucu rolüyle hafızalarda yaşamaya devam ediyor.
Akademik Eğitim ve Avusturya Yılları
Sanat yolculuğunun ilk ciddi adımı, 1968 yılında katıldığı özel yetenek sınavıyla atıldı. Girdiği bu sınavı başarıyla geçti. Böylece İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü'nde eğitim almaya hak kazandı. Akademideki eğitimi sürecinde dönemin usta ressamları Zeki Faik İzer ve Özdemir Altan'ın atölyelerinde eğitim alan sanatçı, buradaki çalışmalarıyla kendi tarzının temellerini başarıyla attı. Aldığı nitelikli eğitimin ardından, 1973 senesinde bu prestijli yüksek eğitim kurumundan başarıyla mezun oldu. Sanatçı çalışmalarını hız kesmeden sürdürdü. Bu olumlu süreçte, 1980 yılında hayatını etkileyecek büyük bir fırsat yakaladı. Avusturya Hükümeti tarafından sağlanan burs desteğiyle, kapılarını dünya sanatçılarına açan Uluslararası Salzburg Yaz Akademisi'ne kabul edildi. Salzburg'da geçirdiği bu verimli dönemde, dünyaca tanınan değerli sanatçı Albert Bitran ile birlikte atölye çalışmaları yürüttü. Burada edindiği vizyon ve deneyim, onun sanat anlayışının olgunlaşmasında büyük pay sahibi oldu.
Halıresim Atölyesinin Kuruluşu ve Akademik Yükseliş
Avusturya'daki verimli çalışmalarını tamamladıktan sonra büyük bir heyecanla Türkiye'ye döndü. Yurda adım atar atmaz, mezun olduğu akademi kadrosuna öğretim görevlisi olarak atandı. Sanatçının göreve başladığı bu köklü kurum, günümüzde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adıyla eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. Akademide göreve başladığı ilk sene, Türkiye'de sanat eğitiminde çığır açacak öncü bir adıma imza attı. Üniversite bünyesinde yeni bir atölye kurdu. Dokuma ile resmi buluşturan Halıresim (Tapisserie) Atölyesini kurarak bu alanın gelişimine öncülük etti. Bu atölyede hem kendi özgün tasarımlarını hayata geçirdi hem de çok sayıda genç sanatçı yetiştirdi. Sanat dünyasındaki başarılarının yanı sıra akademik kariyer basamaklarını kararlılıkla tırmandı. Göstermiş olduğu üstün başarılar neticesinde, 1986 senesinde doçentlik unvanını almaya hak kazandı. Akademik çalışmalarına ve sanatsal üretimlerine ara vermeden devam eden Ormancı, 1995 yılında profesörlük kadrosuna atandı.
Zekai Ormancı'nın yaşamı boyunca ulaştığı önemli akademik unvanlar ve aşamalar şunlardır:
- İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne öğretim görevlisi olarak atanması,
- 1986 yılında doçentlik unvanını kazanması,
- 1995 senesinde profesörlük unvanına layık görülmesi.
Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ndeki Anıtsal Eser
Zekai Ormancı'nın sanat yaşamındaki en görkemli dönüm noktalarından biri 1990 yılında gerçekleşti. Cumhurbaşkanlığı Köşkü Şeref Holü için hazırladığı devasa halıresim projesi, ilgili kurullar tarafından büyük beğeni toplayarak kabul edildi. Projenin onaylanmasının ardından, sanatçı yoğun bir çalışma temposuna girdi. Tam 340 santimetreye 900 santimetre boyutlarındaki dev yapıtı hazırlamak büyük emek gerektiriyordu. Yaklaşık 30 metrekarelik bu devasa halı resmi, her ilmeğinde yoğun sanatsal birikim barındırıyordu. Usta ressam, öğrencisi Harun Acı'nın da katkılarıyla bu anıtsal çalışmayı tam 9 ayda tamamlamayı başardı. Bu kıymetli ve devasa yapıt, günümüde de hâlen Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nde asılı olarak durmaktadır. Sanatçının ünü bu eserle kalmadı, uluslararası alanda yankı buldu. Merkezi Fransa'nın başkenti Paris'te bulunan ARTIFEX kuruluşunun daveti üzerine, Akdeniz ülkelerinden birçok ünlü sanatçının katıldığı uluslararası Textiles Mediterranees sergisinde Türkiye'yi temsil etme görevini gururla üstlendi. Fransa'nın Narbonne kentine bağlı sahil kasabası Gruissan'da düzenlenen bu özel sergiye iki büyük halıresim çalışmasıyla katıldı. Sergilenen bu özgün dokumalar, yabancı sanat eleştirmenleri ve sanatseverler tarafından büyük ilgi ve takdirle karşılandı.
Sanatçının Mirası ve Son Dönemi
Yaşamı boyunca durmaksızın üreten ve sayısız eser bırakan Ormancı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'ndeki kıymetli öğretim üyeliği görevini ömrünün son anına kadar büyük bir titizlikle sürdürdü. Yetiştirdiği yüzlerce öğrenci ve geride bıraktığı paha biçilemez nitelikteki eserler, Türk sanat tarihinin altın sayfalarında yer aldı. Onun fırçasından ve tezgahından çıkan benzersiz yapıtlar, yurt içindeki ve yurt dışındaki prestijli müzelerde sergilenmektedir. Bu yapıtlar büyük ilgi görmektedir. Ayrıca seçkin özel koleksiyonlarda da yer bulan bu eserler, sanatçının vizyonunu yarınlara taşımaya devam etmektedir. Değerli akademisyen ve usta ressam Zekai Ormancı, 23 Nisan 2008 Çarşamba günü İstanbul'da aramızdan ayrıldı. Geriye bıraktığı yüzlerce eşsiz sanat eseriyle, Türk resminin çağdaşlaşma serüveninde unutulmaz bir çınar olarak anılmaktadır.