Türk akademi dünyasının ve kültür hayatının kendine has simalarından biri olan bilim insanı Yücel Aşkın, 1943 senesinde Ankara'da doğdu. Çok yönlü entelektüel kişiliğiyle dikkat çeken Aşkın; zootekni ve üreme biyolojisi alanındaki akademik başarılarının yanı sıra doğa sporları, belgesel yönetmenliği ve koleksiyonculuk gibi geniş bir yelpazede faaliyet göstermiştir. Türkiye'nin farklı bölgelerinde önemli idari görevler üstlenen ve üniversite yönetiminde söz sahibi olan akademisyen, hem bilimsel çalışmaları hem de toplumsal katkılarıyla adından söz ettiren bir isim olmayı başarmıştır.
Sanat ve Bilimle Şekillenen İlk Yılları
Yücel Aşkın'ın köklü aile geçmişi, onun zengin iç dünyasının ve sanata olan yatkınlığının temellerini oluşturur. Kendisi, müzisyenlik mesleğini icra eden Necip Yakup ile Emine Nezahat Hanım'ın evladıdır. Aynı zamanda tiyatro tarihinin tanınan isimlerinden Güllü Agop'un torunudur. Aileden gelen bu sanatsal miras, Aşkın'ın eğitim hayatında da kendini göstermiştir. Yükseköğrenim hayatına ilk olarak Konservatuvar eğitimi ile başlayan genç Aşkın, buradaki eğitiminin ardından farklı bir alana yönelmeye karar vermiştir. Bilimsel araştırmalara duyduğu ilgi onu Ziraat Fakültesi Zooteknik Bölümü'ne yönlendirmiş ve bu bölümden başarıyla mezun olmuştur.
Akademik Yükseliş, Doğa Sporları ve Belgesel Çalışmaları
Mezuniyetinin ardından akademik çalışmalarını derinleştirmek isteyen Yücel Aşkın, yönünü yurt dışına çevirmiştir. Almanya'da üreme biyolojisi araştırmaları yürüttü. Buradaki çalışmalarının ardından edindiği birikimle Türkiye'ye döndü. Bilim dünyasına sunduğu katkılarla basamakları tırmanan akademisyen, 1989 yılında profesörlük unvanını almaya hak kazanmıştır.
Aşkın'ın hayatı sadece akademik kürsülerle sınırlı kalmamıştır. Doğaya ve çevreye duyduğu derin sevgi, onu sivil toplum kuruluşlarında aktif roller üstlenmeye itmiştir. Bu doğrultuda Çevre Koruma, Araştırma ve Doğa Sporları Derneği'nin (DASK) kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Çevre bilincinin yaygınlaşması için çalışan bilim insanı, ülkemizin yeraltı zenginliklerini keşfetmek amacıyla kurulan Mağara Araştırma Derneği'nin (MAG) başkanlık görevini de yürütmüştür.
Bu süreçte doğa gözlemlerini ve araştırmalarını geniş kitlelerle paylaşmayı hedefleyen Yücel Aşkın, kameranın arkasına geçerek belgesel yönetmenliğine adım atmıştır. Anadolu coğrafyasının saklı güzelliklerini, dağlarını ve gizemli mağaralarını konu edinen çok sayıda belgesel film çekmiştir. Aşkın'ın yönetmenliğini üstlendiği yapımlar şunlardır:
- Köprüçay Belgeseli
- Türkiye Mağaraları
- Karanlık Boğaza Doğru
- Akdağlar
- Elmalı'nın Gizi
- Yahyalı'dan Aladağ'a
Hazırlanan bu belgeseller, Türkiye'nin saklı kalmış doğa köşelerini ve mağara oluşumlarını görsel birer arşive dönüştürerek toplumsal hafızaya kazandırmıştır.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yönetimi ve Hukuki Süreç
Akademik birikimini ülkenin farklı köşelerine taşımayı amaçlayan Yücel Aşkın, 1995 yılında Van'a taşınarak yaşamında yeni bir döneme başlamıştır. Aynı yıl içinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne dekan olarak seçilmiş ve idari kariyerine adım atmıştır. Ziraat Fakültesi bünyesindeki dekanlık görevinin ardından, 1999 yılında üniversitenin rektörü olarak atanarak bu üst düzey idari sorumluluğu üstlenmiştir.
Yücel Aşkın, tüm bu akademik ve idari yoğunluğunun ortasında kişisel ilgi alanlarına da zaman ayırmayı ihmal etmemiştir. Özellikle fotoğrafçılık sanatı ile yakından ilgilenmiş, bunun yanı sıra tarihi eserlere ve antika koleksiyonculuğuna büyük ilgi duymuştur. Ancak bu koleksiyon merakı ve rektörlük dönemindeki faaliyetleri, ilerleyen yıllarda onu hukuki bir sürecin içine çekmiştir. Görevi sırasında mesai arkadaşı Enver Arpalı ile birlikte tarihi eser kaçakçılığı suçlamasıyla karşı karşıya kalmış ve mahkemede yargılanmıştır. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu davanın sonucunda Aşkın ve Arpalı, üzerlerine atılı suçlamalardan aklanarak beraat etmiştir.