Türkiye'de İslam mezhepleri tarihi alanındaki akademik çalışmaların öncülerinden olan Yaşar Kutluay, 1931 yılında Silifke'de dünyaya geldi. Genç yaşta başladığı ilahiyat kariyerinde kaleme aldığı özgün eserler, yaptığı çeviriler ve Diyanet bünyesindeki idari katkılarıyla din eğitiminde derin izler bıraktı. 12 Aralık 1969 tarihinde çıktığı Akdeniz seferinde bir fırtına sonucu kaybolarak ardında büyük bir fikri miras bırakan araştırmacı, bilhassa mezhepler tarihi çalışmalarıyla bilinir.
Akademik Serüven ve İlk Çalışmalar
İlk ve ortaöğrenimini Mersin sınırları içinde tamamlayan Kutluay, lise eğitimini Ankara Atatürk Lisesi bünyesinde bitirdi. Kapılarını 1949 senesinde açan Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin ilk öğrenci grubunda yer alarak yükseköğrenimine adım attı. Mezuniyetinin ardından, 1954 yılında aynı fakültenin Mezhepler Tarihi Kürsüsü kadrosuna asistan sıfatıyla girdi. Akademik basamakları hızla tırmanan araştırmacı, 1958'de doktora unvanını elde etti, 1964 yılında ise doçentlik makamına yükseldi.
İslam ve Yahudi Mezhepleri Üzerine Araştırmaları
Doç. Dr. Yaşar Kutluay, kaleme aldığı nitelikli telif eserlerle branşında yeni bir dönem başlattı. Din bilimleri literatürüne kazandırdığı ilk kitap, İslamiyette İtikadi Mezheplerin Doğuşu adını taşımaktadır. Bu başlangıç çalışmasının hemen ardından, mezheplerin geçmişteki izlerini süren ve güncel yansımalarını inceleyen Tarihte ve Günümüzde İslam Mezhepleri isimli kapsamlı kitabını yayımladı. Bilim insanı, bu araştırmalarıyla da yetinmeyerek İslam ve Yahudi mezheplerini mukayese eden, sahasında ilklere imza atan özgün bir karşılaştırma çalışması gerçekleştirdi.
Diyanet Reformu, Tercümeler ve Türkçe Meal
Kutluay, telif yazarlığının yanı sıra çeviri alanında da yetkin bir isimdi. Farklı dillerdeki kaynakları Türkçeye aktarma konusunda başarılı işler ortaya koydu. Theodor Herzl'in kaleme aldığı Siyonizm ve Türkiye adlı eseri Türkçeye kazandırarak bu konudaki önemli bir boşluğu doldurdu. Akademisyen, 1961 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yeniden yapılandırılması süreçlerinde aktif roller üstlendi. Bunun yanı sıra, 1961 senesinde Prof. Dr. Hüseyin Atay ile ortaklaşa yürüttüğü titiz bir çalışma neticesinde Kur'an'ın Türkçe mealini hazırlayarak, kutsal kitabın anlaşılmasına çok önemli katkılar sunmuştur.
Geniş Dil Dağarcığı ve Gizemli Son
Yabancı dil bilgisi son derece gelişmiş olan Kutluay, beş farklı dile hakimdi:
- Arapça ve İngilizce dillerini çok iyi seviyede bilmekteydi.
- Farsça diline de ileri düzeyde hakimdi.
- İbranice ve İtalyanca dillerini ise okuyup anlayabilmekteydi.
Dinlenmek amacıyla ailesiyle birlikte gittiği Silifke'nin Taşucu beldesinde, 12 Aralık 1969 günü bir balıkçı motoruyla Akdeniz'e açılan ve aniden patlak veren şiddetli bir fırtına sonrasında kaybolan ünlü akademisyenden bir daha haber alınamamıştır. Yaşar Kutluay, evli ve iki çocuk babasıydı.