Cumhuriyet döneminin askerî ve siyasi figürlerinden biri olan Süleyman Vehbi Ersü, 1918 yılında Erzincan sınırlarında dünyaya geldi. Hayatının önemli bir kısmını ordu ve devlet hizmetine adayan Ersü, Türk siyasi tarihinin en hararetli süreçlerinde kritik kararlara imza atmış bir isimdir. Ankara’da yaşanan nümayişler sırasında sıkıyönetim komutanlığının verdiği sert direktiflere direnmesiyle dikkatleri üzerine çeken asker, 27 Mayıs 1960 müdahalesinin de etkin kadroları arasında yer almıştır. Yaşamının son dönemine kadar siyaset sahnesinde tabii senatör unvanıyla varlık gösteren Ersü, 13 Ağustos 1982 tarihinde başkent Ankara'da yaşamını yitirmiştir.
Askerî Kariyeri ve Tarihsel Kırılma Noktaları
Süleyman Vehbi Ersü, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde Kurmay Binbaşı rütbesine kadar yükselerek vatan hizmetini sürdürmüştür. Meslek hayatının en belirgin dönemeci, başkentte gerçekleşen toplumsal hareketler sırasında yaşanmıştır. Ankara'da vuku bulan nümayişler esnasında dönemin Sıkıyönetim Komutanı Namık Argüç tarafından kendisine iletilen 'vur' emrini uygulamayı reddetmiştir. Bu kararlı duruşu, onu askeri çevrelerde ve yakın tarihte farklı bir konuma yerleştirmiştir. Aynı zamanda ordu içerisindeki disiplin anlayışı ile vicdani sorumluluklar arasındaki o ince çizgide tarihi bir sınav vermiştir.
27 Mayıs Askerî Müdahalesi ve İdam Kararları
Türkiye'nin demokrasi serüvenini derinden etkileyen 27 Mayıs 1960 askerî darbesi gerçekleştiğinde Ersü, süvari grup komutanı olarak görev yapmaktaydı. Kurmay Binbaşı rütbesiyle bu harekâta katılan subay, sürecin planlanması ve yürütülmesinde aktif bir aktör haline gelmiştir. Darbenin başarıya ulaşmasının ardından kurulan yeni yapıda söz sahibi olmuştur. Harekât sonrasında demokrasi tarihinin en tartışmalı sayfalarından biri açılmıştır. Yüksek Adalet Divanı tarafından yargılamalar gerçekleştirilmiştir. Bu yargılamalar neticesinde sanıklar hakkında bazı idam kararları verilmiştir. Vehbi Ersü, söz konusu idam kararlarının onaylanması yönünde lehte oy kullanmayı tercih etmiştir. Bu kritik oy tercihi, onun tarihsel mirasının ve siyasi duruşunun en çok konuşulan yönlerinden birini teşkil eder. Ayrıca askeri müdahaleden sonraki geçiş sürecinde de aktif rol üstlenmeye devam etmiştir.
Vehbi Ersü'nün yaşamında ve askerî kariyerinde öne çıkan en kritik gelişmeler şunlardır:
- Namık Argüç tarafından verilen emre karşı gelerek Ankara nümayişlerinin gidişatını değiştirmesi
- 27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen askeri müdahalede süvari grup komutanı olarak aktif görev alması
- Yüksek Adalet Divanı tarafından açıklanan idam kararlarının yürürlüğe girmesi yönünde kabul oyu kullanması
- Millî Birlik Komitesi üyeliği vasıtasıyla 25 Ekim 1961'de Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği görevine getirilmesi
Cumhuriyet Senatosu Dönemi ve Siyasi Mirası
Askerî müdahalenin ardından Türkiye, yeniden sivil yönetime geçiş süreçlerini başlatmıştır. Bu doğrultuda 15 Ekim 1961 tarihinde ülke genelinde milletvekili genel seçimleri tertip edilmiştir. Seçimlerin tamamlanmasıyla birlikte 12. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi resmen teşekkül etmiştir. Bu yeni yasama döneminde Millî Birlik Komitesi üyelerinin geleceği de yasal bir çerçeveye oturtulmuştur. Vehbi Ersü, Millî Birlik Komitesi'nin diğer tüm üyeleriyle birlikte 25 Ekim 1961 tarihi itibarıyla Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliğine atanarak parlamento çatısı altındaki yeni görevine başlamıştır. Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği görevine getirilmesiyle tanınan Ersü, yasama organında kalıcđ bir yer edinmiştir. Senato üyeliği boyunca yasama faaliyetlerine katkı sağlamış ve ülke siyasetinin merkezinde kalmıştır. 13 Ağustos 1982'de Ankara'da vefat eden Ersü, hem askerî hem de siyasi kimliğiyle Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en kritik dönemlerini bizzat tecrübe etmiş unutulmaz figürleri arasında yer almaktadır.