Türk seramik sanatının kurucularından olan Vedat Ar, 1907 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, ülkenin görsel kültürüne yön veren çok yönlü bir dehadır. Afiş tasarımcılığından seramik üretimine, sahne dekorasyonundan Türkiye'nin ilk çizgi filmine kadar uzanan geniş üretim yelpazesiyle tanınan sanatçı, ömrünü akademiye ve eğitime adamıştır. Yenilikçi yaklaşımlarıyla Cumhuriyet dönemi sanat dünyasında derin izler bırakan Ar, hem kuramsal hem de uygulamalı çalışmalarıyla bilinmektedir.
Paris Yılları ve Sinema Dünyasıyla Tanışma
Sanayi-i Nefise Mektebi Afiş Şubesi'ni 1928 senesinde başarıyla tamamlayan Vedat Ar, kazandığı burs sayesinde Fransa'nın başkenti Paris'e gitmiştir. 1928-1931 yılları arasında Ecole Municipale des Arts Appliqués à l'Industrie bünyesinde uygulamalı el sanatları alanında eğitim görmüştür. Fransa'daki eğitimi esnasında yirmiden fazla sinema filminin setinde bulunarak pratik tecrübe kazanmıştır. Ünlü Fransız yönetmen René Clair'in dekoratörüne yardımcılık yapan sanatçı, İpekçiler ve Türk tiyatrosunun duayen ismi Muhsin Ertuğrul ile orada tanışmıştır.
Türkiye'ye döndüğünde Gþzel Sanatlar Akademisi Seramik Bölümü'nde öğretim üyeliği yapmaya başlamıştır. Atölye koşulları o dönemde son derece yetersizdir. Ancak Ar yılmamış, Türkiye'de seramik alanında kalıp kullanarak çoğaltma yöntemini ilk uygulayan kişi olmuştur. Akademinin 60. yıl sergisini ziyaret eden Cumhurbaşkanı ve "Milli Şef" İsmet İnönü, sanatçıyı başarısından ötürü tebrik etmiştir. Bu gelişme üzerine İnönü, Sümerbank bünyesinde seramik fabrikası açılması talimatını vermiştir. Sanatçı, Yıldız Fabrikası'nın kuruluş sürecinde de danışman olarak görev almıştır.
Tiyatro Sahnelerinden Çizgi Filme
Çalışmalarını sadece seramikle sınırlamayan öncü sanatçı, İpek Film Stüdyosu ve Darülbedayi bünyesinde dekoratörlük yapmıştır. Muhsin Ertuğrul'un yönetmenliğini üstlendiği yedi adet sinema filminin dekor tasarımlarını hazırlamıştır. İkilinin dostluğu öyle büyüktür ki, Ar 1933 yılında İclâl Hanım ile evlenirken nikah şahidi Ertuğrul olmuştur. Ayrıca 1936-1944 yılları arasında İzmir Fuarı'ndaki pavyon tasarımlarını üstlenen sanatçı, İkinci Dünya Savaşı döneminde Basın Yayın Umum Müdürü Selim Sarper'in ricasıyla halkı tifüs salgınına karşı uyaracak bir film çekmiştir. Bu yapım için balmumundan bit maketleri imal etmiştir.
Savaş bittikten sonra akademide çizgi film yapımı teknikleri dersleri vermeye başlayan hoca, genç yetenekleri bu alana yönlendirmiştir. Dönemin ham madde sıkıntısı nedeniyle selüloit bulunamadığından, çizimler pelür kağıtlarına aktarılmıştır. Bu büyük emek sonucunda Türk sinemasının ilk animasyonu doğmuştur:
- Üç dakika süren Zeybek Oyunu, Türkiye'nin ilk canlandırma filmi unvanını kazanmıştır.
- Filmin çizimlerini akademide eğitim gören Ali Ferruh Durukan, Adnan Çoker ve Orhan Dağ yapmıştır.
- Çalışma, dönemin tanınan fabrikatörü Eflatun Nuri'nin yardımlarıyla hazırlanmaya başlanmıştır.
4 Nisan 1947 tarihli Vatan Gazetesi'nde, öğrencilerin tıpkı Walt Disney'in Miki Fare filmleri tarzında hareketli resimlerle film yapmayı başardıkları haberi yayınlanmıştır. Yaşamı boyunca Türk sanatına rehberlik eden Prof. Vedat Ar, 12 Mart 2001 tarihinde İstanbul'da vefat etmiştir.