Türk televizyon ve sinema dünyasının üretken isimlerinden yönetmen, senarist ve yapımcı Ünal Küpeli, 16 Kasım 1945 günü Malatya'da dünyaya gözlerini açtı. Annesi Saliha Küpeli olan usta sanatçı, çocukluk yıllarını doğup büyüdüğü bu şehirde geçirmiştir. Daha sonra yükseköğrenim görmek amacıyla İstanbul'a yerleşti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü 1968 yılında tamamlayarak lisans diplomasını aldı. Mezuniyetinin ardından bir süre memur olarak çalıştı. Bu dönemde Sosyal Sigortalar Kurumu'nda görev yaptı.
Edebiyat Fakültesinden TRT Stüdyolarına
Küpeli, 1972 yılında TRT'nin açtığı prodüktör yardımcılığı sınavını kazanarak televizyon ve sinema dünyasına ilk adımı attı. Kamera arkasındaki mesai hayatına öncelikle belgesel filmler hazırlayarak başladı. 1974 yılına gelindiğinde ilk uzun metrajlı çalışması olan Yılkı Atı ile dramatik yapımların yönetmenliğini üstlendi. 1977 senesinde çektiği Alçaktan Uçan Güvercin projesiyle dizi yönetmenliği kariyerini başlatan tecrübeli sinemacı, özgün anlatımıyla izleyicinin dikkatini çekmeyi başardı.
Televizyon ve Sinemada Altın Yıllar
Ünal Küpeli, 1983 yılında edebiyatımızın güçlü kalemi Orhan Kemal'in eserinden uyarlanan Yalancı Dünya isimli dizinin yönetmen koltuğuna oturdu. Bundan hemen bir yıl sonra, yani 1984 senesinde, televizyon ekranlarında büyük ses getiren ve toplumsal ilişkileri irdeleyen Mardin Münih Hattı dizisini yönetti. Geniş kitlelere ulaşan bu başarılı televizyon projelerinin ardından Küpeli, 1980'li yılların sonlarına doğru sinema filmleri çekmeye de ağırlık verdi. Sektörde kendi bağımsız çizgisini oluşturmak amacıyla 1980'lerin sonunda Doku Film adını taşıyan bir yapım şirketi faaliyete geçirdi. Doku Film ile yapımcılık faaliyetlerine de girişen Küpeli, hem televizyon hem de sinema için çok sayıda projenin hayata geçirilmesinde öncü rol oynadı.
Yapımcılık, Edebiyat ve Dernek Faaliyetleri
Kariyeri boyunca durmaksızın üretken Küpeli, Zıpçıktı, Zampara Seyfettin, Eyvah Babam ve Hanımın Çiftliği gibi geniş izleyici kitlelerine ulaşan popüler televizyon yapımlarının yönetmenliğini ve senaristliğini üstlenmiştir. Usta yönetmenin seksenli ve doksanlı yıllar boyunca imza attığı At Kestanesi, Sayın Başkan, Fırtınalar ve Eyvah Kızım Büyüdü gibi televizyon dizileri, Türk izleyicisinin televizyon karşısında keyifli saatler geçirmesini sağlayan klasik eserler haline gelmiştir. Yönetmen, 2013 yılında En Palavracı Berber: Havlucu Memet başlığı altında bir mizah kitabı kaleme alarak yazın dünyasındaki yeteneğini de okuyucularla buluşturdu. Sanatçı, mesleki deneyimlerini genç kuşaklara aktırken sektörel örgütlenmelerde de aktif görevler almaya gayret göstermiştir. Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği üyesi olan tecrübeli yönetmen, Türk sinemasının gelişimine katkıda bulunmaya devam etmektedir.
Öne Çıkan Çalışmaları
Ünal Küpeli'nin yönetmen, senarist ve yapımcı olarak katkı sağladığı önemli yapımlardan bazıları şunlardır:
- Yönetmen Olarak: Hanımın Çiftliği (1990), Fırtınalar (1995), Zampara Seyfettin (1995), Eyvah Babam (1998), Eyvah Kızım Büyüdü (2000), Aşk Mahkumu (2004)
- Senarist Olarak: Mardin-Münih Hattı (1986), Hüzün Çemberi (1988), Dört Köşe Dünya (1988), Hanımın Çiftliği (1990), Ver Elini Kayınço (1995), Aşk Mahkumu (2004)
- Yapımcı Olarak: İstanbul Bura mı? (1989), Sarı Tebessüm (1992), Ver Elini Kayınço (1995), Ah Nalan Ah (1997), Oyun Bitti (1997), Ayva Sarı Nar Kırmızı (2004)