Ahmet Ünal Çeviköz, Türk dış politikasında ve siyasetinde derin izler bırakmış, uzun yıllar diplomat olarak Türkiye Cumhuriyeti'ni uluslararası arenada temsil ettikten sonra Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde aktif siyasete atılmış deneyimli bir devlet adamıdır. 6 Kasım 1952 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Çeviköz; Bakü, Bağdat ve Londra gibi kritik başkentlerde büyükelçilik görevlerini üstlenerek Türkiye'nin dış ilişkilerini yönlendirmiştir. 2015 yılından bu yana CHP bünyesinde aktif olarak politika yapan deneyimli diplomat, parlamentoda ve parti yönetiminde aldığı üst düzey görevlerle Türk siyasetinin dış dünyaya açılan pencerelerinden biri haline gelmiştir.
Akademik Hayatı ve Dışişlerine İlk Adımlar
Gençlik yıllarında nitelikli eğitim kurumlarında yetişen Çeviköz, 1970 senesinde Kadıköy Maarif Koleji'ni bitirerek yükseköğrenim hayatına başladı. Boğaziçi Üniversitesi'nde çift yönlü bir akademik rota çizen diplomat, 1974 yılında İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Dış dünyaya ve siyasal süreçlere duyduğu ilgi onu aynı üniversitede kalmaya teşvik etti ve 1978 yılında Siyaset Bilimi alanında ikinci lisans derecesini başarıyla tamamladı. Akademik birikimini uluslararası boyuta taşımak amacıyla ilerleyen yıllarda Belçika'ya yönelen büyükelçi, 1993 yılında Brüksel Üniversitesi bünyesinde Uluslararası İlişkiler dalında yüksek lisans programını noktaladı. Siyaset diplomasini aldığı 1978 yılında Dışişler Bakanlığı bünyesinde göreve başlayarak meslek hayatına adım attı.
Diplomasinin Zorlu Yollarında ve NATO Görevinde
Mesleğe adım atmasının ardından 1980 yılına kadar bakanlığın merkez teşkilatında pişen Çeviköz, yurt dışı görevlerine hızlı bir geçiş yaptı. Sırasıyla Moskova Büyükelçiliği'nde İkinci Katip ve Bregenz Başkonsolosluğu'nda Konsolos unvanlarıyla ülkemizi temsil etti. 1986'da merkeze dönerek Doğu Avrupa Dairesi Şube Müdürü olarak kritik bir masa yönetti, hemen ardından ise Bulgaristan'a tayin edilerek Sofya Büyükelçiliği Müsteşarlığı görevini üstlendi. Deneyimli diplomat, 1989 yılında bakanlıktan izin alarak uluslararası diplomasi sahnesinde daha geniş bir rol oynamak üzere NATO'da memuriyete başladı. Kuzey Atlantik İttifakı'nda önce Ekonomi Direktörlüğü, daha sonra ise Siyasi Direktörlük bünyesinde stratejik görevler aldı. Soğuk Savaş sonrası dönemin önemli gelişmelerinden birine imza atarak, 1994 yılında NATO'nun Moskova'daki Enformasyon Bürosu'nu kurdu. 1994 ile 1997 yılları arasında ise Doğu-Batı ilişkilerinin temel taşlarından biri sayılan NATO-Rusya Kurucu Senedi'nin hazırlanmasında etkin rol oynadı.
Kriz Bölgelerinde Büyükelçilik ve Kritik Protokoller
1997 senesinde Türkiye'deki görevine dönen diplomat, bir yıl süreyle Balkan Dairesi Başkanlığı koltuğunda oturduktan sonra 1998'de Kafkasya ve Orta Asya Genel Müdür Yardımcılığına getirildi. Bu dönemden itibaren Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normal bir zemine taşınması yönelik diplomatik çabalarda öncü bir misyon üstlendi. Bu süreç, 10 Ekim 2009'da iki komşu ülke arasında Zürih'te imzalanan "Diplomatik İlişkilerin Kurulması" ile "İlişkilerin Normalleştirilmesi" protokollerinin hazırlanması ve imza aşamasına gelmesinde Çeviköz'ün katkılarıyla taçlandı. Sahadaki başarıları onu 2001 yılında Bakü Büyükelçiliği'ne, ardından da 2004 yılında savaşın ve istikrarsızlığın hüküm sürdüğü Bağdat Büyükelçiliği'ne taşıdı. Irak'taki görevi sırasında tehlikeli anlar yaşayan Çeviköz, 2006 yılında Bağdat'ta uğradığı bir suikast girişiminden yara almadan kurtulmayı başardı.
Zorlu Irak görevinin ardından ülkemize dönen Çeviköz, 2007-2010 yılları arasında Dışişler Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı makamında bulunarak bürokrasinin en üst kademelerinde görev yaptı. 2010 yılındaki kararnameyle diplomatik kariyerinin en prestijli noktalarından biri olan Londra Büyükelçiliği'ne atandı. Birleşik Krallık nezdindeki bu temsil görevi sırasında küresel denizcilik diplomasisinde de zirveye ulaştı. Çeviköz, 2013 yılında gerçekleştirilen seçimle, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) 28. Dönem Genel Kurul Başkanlığı görevine getirilerek 2015 yılına kadar bu yüksek uluslararası sorumluluğu sürdürdü.
Diplomasiden Siyaset Sahnesine: CHP Yılları
Diplomasi arenasındaki başarılı geçmişinin ardından siyasete geçiş kararı alan Çeviköz, CHP İstanbul İl Başkanı Murat Karayalçın'ın Dđş İlişkiler Danışmanlığı vazifesini üstlendi. Haziran 2015 genel seçimlerinde milletvekili aday adayı olan Çeviköz, bu süreçte aday gösterilmedi. Yılmayan deneyimli isim, 3-4 Şubat 2018 tarihlerinde toplanan 36. CHP Olağan Kurultayı'nda Parti Meclisi üyeliğine seçilmeyi başararak parti yönetiminde güç kazandı. Kurultayın hemen ardından, 12 Şubat 2018'de kamu diplomasisinden sorumlu genel başkan yardımcısı pozisyonuna getirildi. 24 Haziran genel seçimlerinde İstanbul'dan milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. Seçimlerin ardından parti içi yapılanmada 10 Ağustos 2018'de dış ilişkilerden sorumlu genel başkan yardımcılığı makamına atandı.
Temmuz 2020 kurultayında Parti Meclisi'ne seçilemeyen Çeviköz, genel başkan yardımcılığı görevinden ayrılmak durumunda kaldı. Ancak Genel Başkan tarafından "Dđş İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Başdanışmanı" olarak görevlendirilerek dđş politika yapımındaki ağırlığını korudu ve bu atamayla birlikte ilgili genel başkan yardımcılığı boş bırakıldı. TBMM bünyesinde çok yönlü çalışmalara imza atan büyükelçi, meclisteki çalışmalarını başarıyla sürdürmüştür.
TBMM ve uluslararası kurumlarda üstlendiği önemli sorumluluklar şunlardır:
- Dışişler Komisyonu üyeliği ve CHP grubu sözcülüğü
- Avrupa Birliği Uyum Komisyonu başkanvekilliği (2021 yılı itibarıyla) ve üyeliği
- Avrupa Birliği Karma Parlamenter Komisyonu üyeliği
- Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Sosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu temsilciliği